แล้วทำไมพวกเขาถึงมีอายุยืนกว่าค่าเฉลี่ยของคนทั่วโลก ? 👵🌏
🧬10 เท่า - คือโอกาสที่คนในพื้นที่บลูโซนจะมีอายุแตะ 100 ปี สูงกว่าคนอเมริกันโดยเฉลี่ย
🎌 3 เท่า - คือโอกาสที่ผู้หญิงชาวโอกินาวา (ญี่ปุ่น) จะมีอายุเกิน 100 ปี มากกว่าผู้หญิงชาวอเมริกัน
🎌 112 ปี - คือสถิติอายุของชายชาวซาร์ดิเนีย (อิตาลี) ผู้มีอายุยืนที่สุด
🇬🇷 8 ปี - คืออายุขัยเฉลี่ยของชาวอิคาเรีย (กรีซ) ที่ยืนยาวกว่าชาวอเมริกัน
👴 1 ใน 3 - คือสัดส่วนของชาวอิคาเรีย (กรีซ) ที่จะมีอายุยืนถึง 90 ปี
🇺🇲 7.3 ปี - คืออายุขัยที่ยืนยาวกว่าโดยเฉลี่ยของชายชาวโลมา ลินดา (แคลิฟอร์เนีย) เมื่อเทียบกับชายแคลิฟอร์เนียทั่วไป
จั่วหัวมาได้ค่อนข้างแนวสารคดีชวนเชื่อและดูเวอร์พอสมควรเลยเนอะ 😂
เอาจริง ๆ คือจากเมืองที่เป็นกลุ่มคนบลูโซนทั้งหมด เราเคยไปแต่เมืองโอกินาว่าเท่านั้นเอง
ตอนไปโอกินาว่าก็เจอคำว่า Blue Zone บ่อยอยู่เหมือนกัน แต่โดยมากจะมาจากการเสิร์ชค้นหาประวัติโน้นนี่นั้นระหว่างเที่ยว ก็ชวนให้นึกไปถึงก่อนหน้าที่คอนเซ็ปต์ Longevity จะมาบูม ๆ น่าจะเป็นช่วงก่อนโควิดไปสักพักเลย ที่เขามาบูมวิธีการกินแบบอายุยืนของคนดลุ่มบลูโซน
แต่ตอนที่เราไปเที่ยวโอกินาว่าเนี่ย ก็พอสังเกตได้อย่างนึงคือ การจะเดินทางไปแต่ละที่ แต่ละจุดเนี่ย ถ้าไม่ขับรถก็ต้องเดินเยอะพอสมควร ถึงแม้เป็นเกาะที่ดูเล็ก แต่พื้นที่กลับกว้างขวางเลย มันเลยทำให้ไลฟ์สไตล์ของคนในพื้นที่มีการขยับตัวมากขึ้น (แต่เรื่องอาหารการกินที่โอกินาว่า เราว่ามันก็ดูปกตินะ)
งั้นวันนี้พวกเรา InfoStory ขอพาไปรู้จักชาว "Blue Zone" ในแบบฉบับที่อ่านแล้วน่าจะไม่ทำให้ง่วง…มั้งนะคร้าบ 😅
(แต่อย่างน้อยสบายใจได้ ในยุค AI ของคอนเทนต์ เพจพวกเรายังเรียบเรียงและเขียนด้วยภาษาตัวเองล้วน ๆ เลย เอ…แต่ไม่รู้แบบไหนดีกว่ากัน ถ้า AI เขียน คงจะสั้นและกระชับกว่าเนอะ 😂)
— — — — — — — — — — — — — — — —
[ 🌏 "Blue Zone" คืออะไรนะ? แล้วทำไมต้องเริ่มที่ 5 พื้นที่นี้ ? ]
🇯🇵 Okinawa, Japan
🇮🇹 Sardinia, Italy
🇨🇷 Nicoya Peninsula, Costa Rica
🇬🇷 Ikaria, Greece
🇺🇸 Loma Linda, California, USA
สารภาพก่อนว่าตอนแรก เราคิดว่า “Blue Zone” น่าจะเป็นพื้นที่ใกล้มหาสมุทร….
❎ แต่ผิดถนัดเลยค้าบบ 55555
“Blue Zone” คือคำที่นักวิจัยใช้เรียก “พื้นที่บนโลกที่ผู้คนอาศัยอยู่นานกว่าค่าเฉลี่ย” กล่าวคือมีอัตราคนที่มีอายุเกิน 100 ปี (centenarians) สูงผิดปกติ และยังมีสุขภาพแข็งแรงจนถึงวัยชรา
แนวคิด "Blue Zone" ถูกค้นพบโดย แดน บิวต์เนอร์ (Dan Buettner) นักสำรวจและนักเขียนจาก National Geographic ร่วมกับทีมนักวิจัยและนักประชากรศาสตร์ (อ้ออออออ ! มิน่าละ คอนเซ็ปต์นี้เลยเจอแหล่งอ้างอิงเยอะจาก NG 😂)
แต่เราหาเพิ่มเติมไปอีกนิดก็พบว่า แนวคิดนี้เริ่มขึ้นช่วงต้น 2000 โดยนักประชากรศาสตร์ Michel Poulain กับ Gianni Pes เมื่อพวกเขาใช้ “ปากกาสีน้ำเงิน” วงพื้นที่หนึ่งใน Sardinia อิตาลี ที่พบว่าผู้ชายอายุยืนมากเป็นพิเศษนั่นเอง (แต่คำว่า “Blue Zone” อาจมาเรียกกันจากคุณแดน บิวต์เนอร์)
.
[ 🌱 ทำไมถึงต้องเป็น 5 พื้นที่นี้ ? ]
เพราะทั้ง 5 แห่งมีลักษณะร่วมกันชัดเจน คือเป็น “เกาะหรือพื้นที่โดดเดี่ยว แต่ระบบสังคมแน่นแฟ้น วิถีชีวิตเรียบง่าย และอาหารเป็นพืชเป็นหลัก” แต่ไม่ใช่ทุกเกาะหรือทุกพื้นที่แบบนี้จะเป็นบลูโซนนะ เพราะนักวิจัยจะใช้หลักประชากรศาสตร์ตรวจสอบอายุ (Demographic Validation) จนยืนยันให้ได้ก่อนนั่นเอง 🗺️👵
.
[💡 สรุป 4 เคล็ดลับอายุยืน ฉบับภาพรวมของชาว Blue Zone 🧬 ]
เราพอจะสรุปคร่าว ๆ ถึงปัจจัยที่เหมือนกันทั้ง 5 เมืองบลูโซนที่ทำให้อายุยืน
1. สภาพแวดล้อมที่บังคับให้เคลื่อนไหว (Move Naturally)
ไม่จำเป็นต้องเข้าฟิตเนส หรือต้องไปลงโปรแกรมวิ่งในคอร์ส แต่ว่าวิถีชีวิตและสภาพแวดล้อม "บังคับ" ให้ต้องเคลื่อนไหวตลอดเวลา เช่น การทำสวน, การเดินขึ้นเขา, การทำงานบ้านด้วยมือแทนการใช้เครื่องทุ่นแรง ก็แข็งแรงโดยธรรมชาตินะแหละนะ
2. รับประทานอาหารพืชเป็นหลัก
อาหาร 95 % มาจากพืช — ถั่ว ธัญพืชเต็มเมล็ด ผักใบเขียว มันเทศ และน้ำมันมะกอก โปรตีนหลักจากพืช เช่น ถั่วเลนทิล เต้าหู้ ถั่วดำ อันนี้คงไม่ต้องเขียนยาว คิดว่าทุกท่านน่าจะรู้ๆกันละ
3. หาเวลาพักผ่อนและคลายเครียด (Downshift)
ถ้าเราไม่พูดถึงเรื่องของทางกาย แต่มาพูดถึงทางใจกันบ้าง ชาวบลูโซนเขาจะมีวิธี "ปลดเปลื้อง" ความเครียดในแบบของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นการงีบหลับ (ชาวอิคาเรีย), การสวดมนต์ (ชาวโลมา ลินดา), หรือการพบปะสังสรรค์ (ชาวซาร์ดิเนีย) และที่สำคัญคือ พวกเขามี "เป้าหมายในชีวิต" (Ikigai/Plan de Vida)
(คือข้อนี้เราว่าทำยากอยู่นะ หากมามองที่มุมพวกเราเองที่เป็นคนทำงานแล้วอาศัยอยู่ในเมืองเนี่ย แต่ก็เป็นแนวคิดที่เราควรจะนำมา balance ในชีวิตวัยทำงานบ้าง ทุกวันนี้ยังต้องแอบไปงีบในห้องน้ำออฟฟิศอยู่เลย 😂)
4. ให้ความสำคัญกับครอบครัวและเพื่อนฝูง
แทบจะทุกพื้นที่บลูโซน 5 เมืองนี้ จะเน้นข้อนี้เหมือนกันนะ เขาบอกว่าความผูกพันทางสังคมคือยาอายุวัฒนะ ครอบครัวมาเป็นอันดับหนึ่งเลยละ
.
[ 🥗 “Blue Zone Diet” กินดีแบบคนอายุยืน ]
คอนเซ็ปต์สำคัญคือ ไม่ต้องกินน้อย แต่กินอย่าง “รู้จักพอ”
🍽️ หลักการที่คล้ายกันเกือบทุกโซน คือ
- หนักมื้อเช้า-เที่ยง เบามื้อเย็น และไม่กินดึก
- กินให้อิ่ม 80 % (Hara Hachi Bu)
- เน้นโปรตีนจากพืช ไขมันดีจากธรรมชาติ
- ดื่มน้ำบ่อย ชาวบลูโซนดื่มน้ำเปล่าเป็นหลัก ชาสมุนไพร และกาแฟ (บางพื้นที่) แต่แทบไม่ดื่มน้ำอัดลมหรือเครื่องดื่มรสหวาน
- เมนูหลักคือ ผัก ผลไม้ ถั่ว ธัญพืช มันเทศ และน้ำมันมะกอก
- เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ไม่ได้แย่เสมอไปหากดื่มให้พอดี เช่น ไวน์ วันละ 1-2 แก้ว*
(*อาจจะต้องดูตามเฉพาะบุคคลด้วยนะคร้าบ อย่างของเราจะเป็นกลุ่มที่ดื่มแล้วตัวแดงหน้าแดง อันนี้ทุกวันอาจไม่ดีต่อการที่ร่างกายต่อต้านแอลกอฮอล์เบา ๆ นะ)
💡สรุปสั้น !
เคล็ดลับของ Blue Zone ไม่ใช่การมี "ยาวิเศษ" แต่เป็นการสร้าง "วิถีชีวิต" ที่สมดุล ทั้งการกิน การเคลื่อนไหว สภาพจิตใจ และความสัมพันธ์ นั่นเอง
— — — — — — — — — — — — — — — —
ในโพสต่อ ๆ ไป เดี๋ยวเราจะพาเพื่อน ๆ ไปเจาะกันอีกสักหน่อยว่า
🍷 ดื่มไวน์ทุกวันยังไง ให้อายุยืนแบบชาวซาร์ดิเนีย ?
🇯🇵 ชาวโอกินาว่าไม่ได้กินอาหารญี่ปุ่นเหรอ ? ทำไมชาวญี่ปุ่นเกาะหลักถึงไม่อายุยืนเท่ากันละ ?
🫘 ต้องกินแบบชาวเมดิเตอเรเนียนแบบชาวอิคาเรีย ถึงจะอายุยืนเหรอ ?
ไว้มาหาคำตอบด้วยกันต่อ ! 🤓
.
😴 ชวนคิดปิดท้ายต่อขำขำ…
ปัจจุบันนี้เนี่ย เราว่ามนุษย์กำลังพยายามขยายขีดจำกัดของตัวเอง เช่น อายุขัย ซึ่งเราคงจะได้เห็นเทคโนโลยีในการผลิตยาตัวใหม่ ๆ อย่างเพื่อน ๆ คนไหนที่ลงทุนหุ้นอเมริกา คงจะต้องคุ้นหูกับพวกหุ้นยาบริษัทเล็ก ๆ (ที่หวังว่าคงไม่ได้ขายฝัน เพราะแอบช้อนสะสมเมื่อคืนไว้เหมือนกัน 🤣🙏) เช่น BEAM, VKTX, CLPT, CRSP ซึ่งแต่มีตั้งแต่ยาช่วยลดน้ำหนัก สู้กับมะเร็ง จนไปถึงเทคโนโลยีตัดแต่งยีนส์ เพื่อรักษาโรคหายากหรือ..ต่ออายุ 🧬
มันกลายเป็นว่า จริง ๆ แล้วการมีอายุถึง 100 ปี อาจไม่ใช่เรื่องยากแล้ว นอกจากอาหารการกิน ไลฟ์สไตล์ ก็ยังจะมีนวัตกรรมยามาช่วยอีก แต่ว่าเราจะทำยังไงให้เราใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขและ(อยาก) ใช้ชีวิตให้ถึงมากกว่าละมั้งนะ ☺️
กลับมาที่นิยามแรก เราขอเพิ่มสั้น ๆ ไปว่า
“Blue Zone” คือคำที่นักวิจัยใช้เรียก “พื้นที่บนโลกที่ผู้คนอาศัยอยู่นานกว่าค่าเฉลี่ย” กล่าวคือมีอัตราคนที่มีอายุเกิน 100 ปี (centenarians) ที่สูง (และอาจไม่ผิดปกติอีกต่อไป) และยังมีสุขภาพแข็งแรงจนถึงวัยชรา 👴👵
.
#InfoStory #Bluezone
#longevity #สุขภาพดี #อายุยืน
แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม
- บทความ What is the blue zone diet and does the science back it up? จากเว็บ BBC
- บทความ What are ‘blue zones’? 5 places on Earth where the healthiest people live จากเว็บ nationalgeographic
- บทความ Why People in “Blue Zones” Live Longer Than the Rest of the World จากเว็บ Healthline
- บทความ Blue Zone Diets: วิถีกินดีที่ทำตามแล้วอายุจะยืนถึงร้อยปี จากเว็บ greenery
- บทความ ถอดรหัสกลุ่ม 'Blue Zone' กินอย่างไร ให้อายุขัยยืนยาว จากเว็บ กรุงเทพธุรกิจ