ทำไมการค้นหาความสุข และ พัฒนาตัวเอง ก็เหมือนกับการเล่นดนตรีแจ๊ส

16 เมษายน 2021
InfoStory, ความคิดและชีวิต

หากชีวิตเราเปรียบเสมือนจังหวะของดนตรี ทำนอง หรือ เพลง เ […]

หากชีวิตเราเปรียบเสมือนจังหวะของดนตรี ทำนอง หรือ เพลง

เพื่อนๆ อยากจะเปรียบชีวิตของตัวเอง เป็นดนตรีแบบไหนกันนะ ?

บางคนอาจจะเป็นดนตรี ป๊อปร๊อค, คันทรี่ หรือ ในตอนนี้ บางคนอาจจะเป็นแนวเพลงบัลลาด เศร้าๆอยู่ก็เป็นได้...

แล้วถ้าเป็นของพวกเราน่ะเหรอ ?

โดยรวม ก็เหมือนเป็นเพลงป๊อปสนุกๆ แต่ก็มีเศร้าบ้างปะปนกันไป

แต่บางความรู้สึกของชีวิต บางที มันก็รู้สึก เคว้งคว้าง งงๆ บ้าง…

ขี้เกียจวางแผน ขี้เกียจคิด จนบางที ก็รู้สึกงงกับตัวเองว่า เราจะรีบเร่งพัฒนาตัวเอง ไปเพื่ออะไรกันนะ

มีอยู่วันหนึ่ง พวกเราเปิด Playlist พวกแนว Reading Chill out อะไรทำนองนี้

เพื่อหาเพลงบรรเลงเป็น Background บิ้วอารมณ์สำหรับนั่งเขียน ทำรูปสวยๆ ให้กับเพื่อนๆที่ติดตามเพจ InfoStory

ซึ่งเพลงส่วนใหญ่ที่ถูกจัดมา ก็จะมีเพลงบรรเลงเปียโน และ ดนตรีแจ๊สฟังง่าย

แต่จุดที่ทำให้ รู้สึกเอะใจขึ้นมาอย่างหนึ่งคือ

“เออเนอะ เพลงแจ๊สเนี่ย ทั้งเพลงมันก็ไม่ได้มีเมโลดี้ ที่ซ้ำกันมากเท่าไรเลยแห่ะ

แม้กระทั่งคอร์ด ก็ยังเปลี่ยนไปตลอดทั้งเพลงอีก”

จุดเด่นที่จับได้ คือ ความคาดเดาไม่ได้ แต่สนุก และ ผ่อนคลาย… งงดีใช่ไหมละ

ถ้าเราฟังแล้วยังผ่อนคลายได้ งั้นอาจแปลว่า ผู้ถ่ายทอดการเล่นดนตรี ในขณะนั้นคงมีความสุขอยู่มากๆแน่เลย

บางที หากจังหวะของชีวิตเรา เป็นเหมือนดนตรีแจ๊สได้บ้าง ก็น่าจะดีนะ...

ว่าแล้ว ก็น่าชวนมาคิดต่อว่า เรื่องราวของดนตรีแจ๊สเนี่ย มีความเป็นมายังไงนะ ?

ถ้าเอาแบบพอสังเขป

ดนตรีแจ๊ส ว่ากันว่าถือกำเนิด และ มีวิวัฒนาการ ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ณ ย่านที่เต็มไปด้วยผับบาร์ นามว่า “สตอรีวิลล์” ในเมืองนิวออร์ลีน สหรัฐอเมริกา

ว่ากันว่า เกิดมาจาก การบรรเลงเปียโนขับกล่อมผู้มารอใช้บริการ ในโรงแรม หรือ ร้านอาหาร

ซึ่งแน่นอนว่า สถานประกอบการเหล่านี้ ต้องการนำดนตรี มาเพื่อสร้างบรรยากาศที่ผ่อนคลาย ให้กับลูกค้า นั่นเอง

ซึ่งเมืองนิวออร์ลีน นี้ ยังเป็นเมืองที่กำเนิดวงดนตรีซิมโฟนี วงดุริยางค์ ต่างๆ อีกมากมายเลยเช่นกันนะ

ถ้ายกตัวอย่างก็ นักดนตรีแจ๊สชื่อดังอย่าง Louis Armstrong หรือ วงดนตรีอย่าง Original Dixieland Jass Band

ว่ากันว่า ดนตรีแจ๊สเนี่ย เป็นการละลายและเชื่อมต่อกัน ในเรื่องของการกดขี่ข่มเหง หรือ การเหยียดสีผิวของ คนผิวขาว และ ผิวสีด้วยนะ อาจเป็นเพราะว่า ดนตรี คือ ภาษากลางที่เอาไว้จรรโลงใจ และ ประนีประนอมกัน

ดนตรีแจ๊สเปรียบเสมือนกับ ดนตรีที่ผสมความหลากหลายทางวัฒนธรรม ทั้งการเล่นดนตรีของชาวยุโรปตกวันตก ชาวอเมริกัน และ ชาวแอฟริกัน

ด้วยจุดมุ่งหมายที่เหมือนกันคือ ทุกคนที่มาร่วมเล่นดนตรีด้วยกัน ต้องการสร้างความผ่อนคลาย

ซึ่งผู้เล่นดนตรีเนี่ย ก็มีหลากหลายประเภทเลย ไม่ว่าจะเป็นเครื่องเป่าอย่าง ทรัมเปต แซกโซโฟน

เครื่องดนตรีกำกับจังหวะอย่าง กลอง ฉาบ หรือ เครื่องสายอย่าง กีตาร์ ไวโอลิน หรือ เปียโน

สุดท้ายคือ เสียงร้องของมนุษย์นี้ก็ด้วย

ดนตรีแจ๊ส จึงได้ถือกำเนิดขึ้นมา เป็นการเป็นการประสมประสานอย่างไม่ลงตัว แต่ออกมาได้อย่างลงตัว ของแต่ละเครื่องดนตรี และ ไม่จำเป็นต้องมีแบบแผน ที่ชัดเหมือนดนตรีคลาสสิค

ไม่จำกัดเครื่องดนตรี ขอแค่เริ่มมีแค่ 3 ผู้เล่นเครื่องดนตรี ก็สามารถทำเพลงแจ๊ส ออกมาได้แล้ว

ก็คือ ฟังออกมาแล้วกลมกล่อมชะมัดเลย...

แต่ที่พูดมา นั่นคือ สมัยแรกๆของดนตรีแจ๊ส

ถ้าว่ากันตามหลักทฤษฎีดนตรีแจ๊สในสมัยใหม่แล้วเนี่ย จะมีองค์ประกอบอยู่ 5 ประเภท (อ้างอิงจากวิทยาลัยดนตรี มหาวิทยาลัยรังสิต)

- การอิมโพรไวส์สำหรับดนตรีแจ๊ส (Jazz Improvisation)

- จังหวะในดนตรีแจ๊ส (Jazz Rhythm)

- สำเนียงดนตรีแจ๊ส (Jazz Sound)

- เสียงประสานดนตรีแจ๊ส (Jazz Harmony)

- สังคีตลักษณ์และโครงสร้างของดนตรีแจ๊ส (Jazz Form and Structure)

แต่ไม่ต้องห่วงนะเพื่อนๆ พวกเราไม่มาอธิบายทั้งหมดอย่างแน่นอน

แนะนำว่า สำหรับเพื่อนที่อยากรู้เพิ่มเติม ก็ไปค้นหากันอ่านต่อได้เลยยย

ซึ่งประวัติดนตรีแจ๊สเนี่ย มีเยอะม๊ากกเลยละ พวกเรานั่งดูสารคดี ทั้งใน Netflix และ Youtube ก็ทำให้เข้าใจขึ้นมากกว่าเดิม

และ ที่ตกผลึกไปได้มากกว่า คือ ในเรื่องของการค้นหาตัวเอง และ การพัฒนาตัวเอง ในวิถีของดนตรีแจ๊ส เราขอหยิบยกมาเป็นข้อคิดสั้นๆ ให้อ่านกัน

1. บางที ชีวิตก็ไม่จำเป็นต้องมี “แผนการ” ตลอดเวลา เหมือนกับการอิมโพรไวส์ (Improvise) ของดนตรีแจ๊ส

ดนตรีแจ๊ส มีจุดเด่นอยู่ที่การ Improvise หรือ การด้นสด

การด้นสดคือ การกระทำทันที โดยไม่มีการตระเตรียมล่วงหน้า ในดนตรีแจ๊สคือ เป็นการบรรเลงที่แสดงออกถึงอารมณ์ความรู้สึก และ ความสามารถเฉพาะตัวของแต่ละบุคคล บนพื้นฐานจังหวะของบทเพลงนั้นๆ (อาจมีเล่นคล่อมจังหวะกันได้บ่อย ขึ้นอยู่กับฝีมือ)

บางทีนะ ชีวิตเราก็ไม่จำเป็นที่จะต้องตระเตรียมการอยู่ตลอดเวลา

ค้นหาความสุข และ พัฒนามันไปแบบไม่ต้องมีแผนการ ลองถามความรู้สึกของตัวเรา และทำตามบ้างก็ได้นะ

ชวนอ่านเพิ่มเติม - มารู้จัก "ขนมไหว้พระจันทร์" ขนมมงคล ประจำเทศกาลไหว้พระจันทร์

2. จังหวะของชีวิต ก็เหมือนกับ จังหวะสวิง (Swing) ของดนตรีแจ๊ส

จังหวะสวิง (Swing) กล่าวให้เข้าใจง่ายๆ คือ การส่ายหรือแกว่ง

แต่ในบริบทของดนตรีแจ๊ส จะหมายถึง แนวทางการแสดงออกที่เป็นอิสระ

โดยมีผู้เรียบเรียงจังหวะหลักของวงดนตรีอยู่ ผู้เล่นที่เหลือ ก็สามารถอิมโพรไวส์ กันได้เต็มที่

การพัฒนาของชีวิตก็เหมือนกับการกำหนดเส้นทางเดินหลัก

เราอาจเดินเลี้ยวไปมา บ้าง ก็ไม่เป็นไร

ถ้าเราสนุกกับการใช้ชีวิต และ ค่อยพัฒนาตามเส้นทางที่ลากเอาไว้

ยังไงมันก็จะต้องไปได้แน่นอน อย่าเพิ่งท้อไปซะก่อน

อ้อ ! อีกเรื่องที่น่าสนใจเกี่ยวกับการพัฒนาตัวเอง กับ ดนตรีแจ๊ส

ก็คงจะต้องเป็นประเด็นที่ตกผลึกมาจาก หนังเรื่อง “Soul” แอนิเมชั่นจากค่าย ดิสนีย์พิกซาร์ (Pixar) ที่ใช้บริบทของดนตรีแจ๊ส เป็นตัวดำเนินเรื่อง

(เพื่อนๆหลายคนคงแบบ ฮั่นแน่… ว่าแล้วเชียว ว่าจะต้องพูดถึงหนังเรื่องนี้ ขออนุญาตแซวตัวเองล่วงหน้าเบาๆน้า)

ซึ่งเข้าใจว่า เพื่อนๆหลายคน น่าจะผ่านการอ่านหลายๆบทความวิเคราะห์หนัง กันมาแล้วเนอะ

งั้นพวกเราขอเป็นเพิ่ม 2 ข้อคิด ที่พวกเราได้จากการดูหนังเรื่องนี้กัน

3. ความไม่สมบูรณ์แบบ คือความสมบูรณ์แบบ และ จงสนุกกับความไม่รู้

ข้อนี้ต้องขออ้างอิง จากบทหนึ่งในหนังสือ “More Than Word” ของคุณ ท๊อฟฟี่ แบรดชอว์ ที่ทำให้เราตกผลึกได้ลึกซึ้งมากขึ้น

เขาพูดถึงเบื้องหลังของการทำหนังแอนิเมชันเรื่องนี้ ของผู้กำกับ Pete Doctors ต้องการให้หนังถ่ายทอดเรื่องราวของดนตรีแจ๊ส ในแบบของ “ความสนุกของการไม่รู้” และ ทำอะไรที่ไม่ต้องมีรูปแบบ ไม่ต้องคาดหวังให้สมบูรณ์ นี่ละคือความสมบูรณ์แบบอย่างหนึ่ง

โดยผู้กำกับ Pete Doctors ได้ให้นักแต่งเพลงแจ๊ส เรียบเรียงบทเพลงประกอบหนังเรื่อง “Soul” ขึ้นมา โดยที่เขาไม่ได้เล่าเรื่องราวเกี่ยวกับหนังให้กับนักแต่งเพลงเลย

สุดท้าย Pete Doctors ก็จะหาจุดที่จะนำเพลงเหล่านี้ เข้าไปใส่ให้ลงตัวกับหนังเอง

หื้มม.. ที่มาของหนังเรื่องนี่ ก็ซ่อนสิ่งที่น่าเรียนรู้ในการพัฒนาตัวเองให้เราอยู่เหมือนกันนะนี่ !

4. การค้นหาความสุข บางที มันไม่ได้หายาก หรือ อยู่ห่างไกลจากเราเลยนี่…

เป็นข้อคิดที่เราได้มาจากตัวเอก ที่พยายามค้นหา และ ไคว้คว้า ความฝันของตัวเอง

และ สุดท้าย เขาก็พบว่า เขาได้ไปถึงจุดสูงสุดที่ไฝ่ฝันแล้ว… แต่มันแค่นี้เองเหรอ….

อันที่จริงแล้ว ความสุขง่ายๆ หาได้จากรอบตัวเรานั่นเอง

เหมือนดนตรีแจ๊ส ที่ต่อให้เล่นทุกๆวัน ในเพลงเดิมๆ แต่เราสามารถอิมโพรไวส์เมโลดี้ ให้แตกต่างจากเดิมได้

สุดท้ายนี้ พวกเรา InfoStory ก็ขอให้เพื่อนๆเจอจังหวะดนตรีของตัวเอง

หรือ อาจจะนำแนวคิดของดนตรีแจ๊ส เข้าไปใช้ในการพัฒนาตัวเองกัน ก็ได้เหมือนกันนะ 🙂

#ดนตรีแจ๊ส

#การพัฒนาตัวเอง

#InfoStory