อยากรู้เรื่องอะไร?

Search

ชวนส่องวากาชิ "Wagashi (和菓子)" ขนมญี่ปุ่นฉบับดั้งเดิม ที่มีหน้าตาสุดน่ารัก (น่าทาน) 🍡🥠🍬🇯🇵

🗾 ช่วงนี้เพื่อน ๆ หลายคนน่าจะเริ่มไปเที่ยวญี่ปุ […]

🗾 ช่วงนี้เพื่อน ๆ หลายคนน่าจะเริ่มไปเที่ยวญี่ปุ่นกันเยอะแล้ว

แน่นอนว่าหนึ่งในของฝากที่อาจหยิบติดไม้ติดมือกันกลับมาเป็นของฝาก (ทั้งเพื่อนและตัวเองในอนาคต 😋) ก็คือ “ขนมหวาน”

ขนมหวานญี่ปุ่นวันนี้ที่พวกเรา InfoStory จะมาพูดถึงกัน คือ “Wagashi (和菓子)” 🍡🇯🇵

วากาชิเป็นกลุ่มของขนมหวานพื้นบ้านของญี่ปุ่น โดยคำว่า "Wa (和)" หมายถึง ญี่ปุ่น และ "gashi (菓子)" แปลว่าขนมหวาน โดยมีวัตถุดิบหลักคือถั่วแดง/ถั่วขาวและแป้ง(ข้าวเจ้า/ข้าวเหนียว/โมจิ) 🍡

อาจกล่าวได้ว่า "วากาชิ (Wagashi/和菓子)" เป็นหนึ่งในขนมที่สื่อถึงวิถีชีวิตของชาวญี่ปุ่นในอดีตได้ดีมาก ๆ

ด้วยความเรียบง่ายทั้งส่วนผสมการทำและรูปทรง (แต่เราไปแอบอ่านมาจากหลาย ๆ แหล่ง เห็นเขาว่า ถ้าลองลงมือทำจริงเนี่ย…ไม่ได้เรียบง่ายอะไรขนาดนั้นนะ 🥲 555)

จะมีอะไรที่เคยผ่านาผ่านริมฝีปากของเพื่อน ๆ มาแล้วบ้าง ?

ไปรับชมกันดีกว่า ! 🥰

ชวนส่องวากาชิ "Wagashi (和菓子)" ขนมญี่ปุ่นฉบับดั้งเดิม ที่มีหน้าตาสุดน่ารัก (น่าทาน) 🍡🥠🍬🇯🇵

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

[⏳ ต้นกำเนิดของขนมหวานโบราณญี่ปุ่น มาจากไหนกันนะ ? ]

ถ้าเพื่อน ๆ อยากอ่านกันต่อ งั้นพวกเราก็ขอเริ่มเล่ากันสั้น ๆ (ที่ไม่ค่อยสั้น) ต่อเลยแล้วกัน แห่ะ ๆ

- ว่ากันว่าขนมหวาน “วากาชิ” ได้รับอิทธิพลมาจากการผลิตอาหารและเมล็ดข้าวที่ส่งต่อกันมาจากประเทศจีน 🌾🇨🇳 หนึ่งในขนมที่เชื่อว่าเป็นต้นแบบของขนมหวานญี่ปุ่น คือ ขนมหวาน “Kara-kudamono (唐果物)” เราเสิร์ชภาพดูแล้ว แอบคล้ายๆกับขนมถุงทอดกรอบ โดยชาวจีนนิยมกันมาก ๆ โดยเฉพาะกลุ่มพระสงฆ์นิกายเซน

ว่ากันว่า ขนมหวานในแบบฉบับของชาวญี่ปุ่นชนิดแรกๆ เลยก็คือ "ดังโงะ (Dango)" ที่มาพร้อมกับวิธีการผลิตแป้งโมจิในช่วงประมาณปี ค.ศ. 700 - 1100

ซึ่งชาวญี่ปุ่นก็เรียนรู้วิธีการผลิตขนมหวาน พร้อม ๆ กับการชงชาแบบจีน 👲🍵 (โดยพระสงฆ์นิกายเซนชาวญี่ปุ่น)

.

- ขนมหวานวากาชิ เริ่มได้รับความนิยมมากในยุคสมัยเอโดะ (ค.ศ. 1603) โดยเฉพาะในพิธีชงชาชะโดของญี่ปุ่น 🍵🎎

เพราะว่าขนมหวานเหล่านี้(วากาชิ) จะช่วยชูรสสัมผัสจากชาญี่ปุ่นได้ดีมาก ๆ แถมยังสามารถแสดงฝีมือในการสร้างสรรค์รูปร่างของขนม

ว่ากันว่าในยุคนี้ ชาวญี่ปุ่นได้รู้จักการนำ “น้ำตาล” ที่ชาวยุโรปนำมาเผยแพร่มาใช้งาน(เป็นทางลัดในการทำขนมหวานให้อร่อย แต่ก็…จะสูญเสียความเป็นดั้งเดิมไป…)

.

- อย่างไรก็ดี เจ้าขนมหวานโบราณที่ทำจากแป้งและถั่วแดง/ขาว เพิ่งจะมาถูกเรียกว่า “Wagashi" ในช่วงยุคเมจิ (ช่วงค.ศ 1868) นี่เองละ

จุดสำคัญคือ ในช่วงนี้ถือเป็นยุคสมัยแห่งการปฏิรูปและฟื้นฟู ญี่ปุ่นจึงเปิดรับเอาวัฒนธรรมต่างชาติมามากขึ้น อาหารและขนมก็รับและดัดแปลงจากชาวตะวันตกก็เยอะ

แต่ถ้าเป็นเรื่องของขนมแล้ว การแบ่งกลุ่มขนมโบราณ “Wagashi” ก็จะสามารถแบ่งตรงข้ามกับกลุ่มขนมหวานที่ดัดแปลงจากฝั่งตะวันตกอย่าง "Yōgashi" ที่กำลังเริ่มเป็นที่นิยม (ไว้เราจะมาเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังกันในโพสต่อไปนะ)

(แต่จริง ๆ แล้วชาวโปรตุเกสก็ได้นำขนมของชาวตะวันตกมาให้ชาวญี่ปุ่นรู้จักตั้งแต่ช่วงยุคสมัยมุโรมาจิ (ปี 1500) แล้ว อาจเรียกได้ว่า วิธีการผลิตขนมของชาวญี่ปุ่นค่อย ๆ เปลี่ยนไปทีละนิดทีละหน่อย)

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

🤓 ประเภทของขนมวากาชิ จะแบ่งตามวิธีการผลิต ตามที่พวกเราเข้าใจประสามือใหม่ จะแบ่งตามส่วนประกอบของน้ำเป็นหลัก

อย่างเช่น

- ขนมแห้ง (Higashi) ขนมหวานที่มีลักษณะแห้ง(อาจไปถึงกรอบเลย) มีส่วนประกอบของน้ำเพียงแค่ไม่เกิน 10% ก็จะออกไปทางแห้ง หรือ กรอบเลยก็เยอะ

อย่างเช่น Rakugan, Senbei, Arare

- ขนมกึ่งแห้ง (Han-namagashi) มีส่วนประกอบของน้ำประมาณ 10-30% ก็คือไม่มากไปไม่น้อยไป

อย่างเช่น Monaka, Kanoko

- ขนมสด (Namagashi) มีส่วนประกอบของน้ำมากถึง 30% เลยทีเดียว

อย่างเช่น Ohagi, Daifuku, Sakura mochi, Warabi mochi, Manju, Yokan

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

[ แต่ละเมนูขนมหวานที่น่าทานเหล่านี้ มีความเป็นมาอย่างไรนะ ? ]

ต้องบอกว่าขนมโบราณของญี่ปุ่นเนี่ย ไม่ได้มีดีแค่น่ากิน(และหน้าตาชวนให้อยากถ่ายรูป) แต่ว่าบางชนิดเนี่ย เค้าก็มีเรื่องราวต้นกำเนิดกันสั้น ๆ อีกด้วยนะ 🍡🏯

(ขอเลือกหยิบจากเมนูที่พวกเราได้จัดทำภาพลงในอินโฟกราฟิกนะคร้าบ)

1. Senbei (煎餅)

ข้าวเกรียบญี่ปุ่น มีลักษณะเป็นแผ่นกลมหรืออาจเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดเล็ก ซึ่งทำมาจากแป้งข้าวเจ้า

เจ้าขนมชิ้นนี้ เป็นหนึ่งในขนมที่ได้รับมาจากเมนูขนมเครปของจีนอย่าง “jianbing” แล้วนำมาดัดแปลงเป็นสไตล์ญี่ปุ่น (ก็ประมาณ 1,000 ปีมาได้แล้วละ ในสมัยราชวงศ์ถังโน่นเลย)

.

2. Arare (あられ)

เจ้าขนมนี้ ก็อาจเรียกได้ว่าเป็นขนมข้าวเกรียบญี่ปุ่นคล้ายกับ Senbei เพียงแต่ว่าจะมีชิ้นเล็กกว่าพอสมควร และจะทำมาจากแป้งข้าวเหนียว

.

3. Monaka (最中)

ขนมแป้งโมจิสอดใส้ถั่วแดงกวนชิ้นกลมเล็ก ที่เราอาจรู้จักกันในฉายาของ “เวเฟอร์ญี่ปุ่นใส้ถั่วแดง” ที่อาจได้รับรูปแบบมาจากขนมหวานตะวันตก เจ้าขนมที่มีชื่อเต็มว่า “Monaka no Tsuki”

ว่ากันว่าถูกเริ่มกินกันมาตั้งแต่ยุคสมัยเฮอัง (ค.ศ.1000) เพราะชื่อของขนมนี้ปรากฎอยู่บนบทกลอนของ Minamoto no Shitago (Shui Wakashu เป็นรวมบทกวีวากะของราชสำนัก)

.

4. Manju (饅頭)

"หมั่นโถวญี่ปุ่น" สอดใส้ถั่วแดง/ขาวกวน (ใส้เกาลัดหรือใส้ชาเขียวก็มีนะ!) หนึ่งในขนมที่ได้แรงบันดาลใจมาจากหมั่นโถวของชาวจีน ในช่วงปีค.ศ. 1341 เพียงแต่ชาวญี่ปุ่นจะเปลี่ยนมาใช้แป้งโมจิสูตรเฉพาะของเขาเอง หรือนำแป้งสาลีไปหมักกับเหล้า

.

5. Nama Yatsuhashi (生八ツ橋)

ขนมทรงสามเหลี่ยมเหมือนเกี๊ยวสุดขึ้นชื่อบจากเมืองเกียวโต ที่มีส่วนผสมหลักคือ ข้าว + น้ำตาล + อบเชย (และอาจใส่ใส้ถั่วแดงเข้าไป)

ว่ากันว่าผู้คิดค้นสูตรนี้คือ นักแต่งเพลงชาวเกียวโตที่มีชื่อตรงกับเมนูว่า “Yatsuhashi Kenkyo” ในช่วงปี 1650

.

6. Yokan (羊羹)

วุ้นถั่วแดงกวนทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า แต่เพื่อน ๆ ทราบไหมว่าต้นกำเนิดของเมนูไม่ได้เป็นเมนูวุ้นของหวานแต่อย่างใด…

ว่ากันว่าเจ้าเมนูวุ้นถั่วแดงนี้ ชาวญี่ปุ่นได้เรียนรู้วิธีการทำมาจากหนึ่งในขนมของจีนในช่วงประมาณปลายยุคคามากูระจนไปถึงต้นมูโรมาจิ (ค.ศ.1185-1573) แต่ไม่ได้มีบันทึกปีที่คิดค้นสูตรไว้แน่ชัด

Yokan (羊かん) จะมีคำว่า “羊” ที่หมายถึงแกะอยู่ด้วย… ใช่แล้วละ ! เพราะดั้งเดิมเจ้าเมนูนี้ถูกดัดแปลงมาจากซุปเนื้อแกะของชาวจีน โดยชาวจีนจะทิ้งซุปเนื้อแกะเอาไว้ เมื่อซุปแกะเริ่มเย็น เจ้าเจลาตินในซุปจะแข็งตัวมีลักษณะคล้ายวุ้น(แบบขนมโยคังนั่นเองคร้าบ) 😲

แต่ว่าเมื่อพระภิกษุนิกายเซนของญี่ปุ่น เป็นผู้นำเมนูนี้เข้ามาจากประเทศจีน ด้วยความที่ว่าท่านไม่สามารถกินเนื้อสัตว์ได้ จึงต้องเปลี่ยนมาเป็นใส้ถั่วแดงแทน

.

7. Daifuku (大福)

ก่อนหน้าที่จะมาเป็นขนมไดฟูกุที่เราคุ้นตากับสตรอว์เบอร์รีในแป้งโมจิก้อนกลมที่ถูกดัดแปลงในช่วงปี 1980 เนี่ย ไดฟูกุเคยเป็นเพียงแค่ขนมโมจิใส้ถั่วแดงกวนก้อนกลม(ลูกใหญ่) ที่รู้จักกันในชื่อ “Habutai/harabuto Mochi” ซึ่งมีต้นกำเนิดเป็นพัน ๆ ปีเลย

จนกระทั่งในปี 1771 แม่บ้านที่มีชื่อว่า โอโตยะ เธอได้ลองลดขนาดเจ้าก้อนขนมโมจิให้เล็กลง และสอดใส้ถั่วแดงไปให้มากขึ้น และตั้งชื่อใหม่ว่า Otama-mochi

ก่อนที่จะเจ้า Otama-mochi จะมาถูกลดขนาดให้เล็กลงอีกมีขนาดเท่าผลสตรอว์เบอร์รี 🍓

และเปลี่ยนเป็นชื่อ “Fuku” ที่แปลว่าโชคลาภ ซึ่งเจ้าขนมไดฟูกุเนี่ย ก็จะนิยมมอบให้กันในวันขึ้นปีใหม่นั่นเอง

.

ก็พอหอมปากหอมคอกันไป อันที่จริงแล้วจากเรื่องราวต้นกำเนิดส่วนใหญ่แล้ว “วากาชิ” เองก็ถูกพัฒนามาจากขนมจีนซะเยอะเลย แม้เวลาจะผ่านไปเกือบ 1,000 ปี จากต้นกำเนิดของขนมญี่ปุ่นโบราณหลาย ๆ ชิ้น

แต่ว่าในปัจจุบันเราก็ยังหาพบสูตรวิธีการทำแบบโบราณได้อยู่ เรียกได้ว่าเขาอนุรักษ์วิธีการทำจากรุ่นสู่รุ่นได้ดีมาก ๆ เลย 🥰

และที่สำคัญคือถึงแม้ว่ามันจะเป็นขนมที่ดัดแปลงจากขนมของชาวจีน แต่ด้วยวิถีชีวิตและการผลิตของคนญี่ปุ่น ก็ทำให้ในทุก ๆ ครั้งที่เราเห็นขนมพวกนี้ ก็จะนึกถึงแต่แค่ประเทศญี่ปุ่น (ซะเป็นส่วนใหญ่เนอะ) 🏯🎌

(มีตั้งหลายเมนูเลย ที่พวกเราก็ยังไม่เคยลองเลยเหมือนกันนะ แอบสารภาพคร้าบ อิอิ 🥺)

#Wagashi

#InfoStory

แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม

- หนังสือเรื่อง Japan Eats เขียนโดย Betty Reynolds

-https://www.justonecookbook.com/wagashi-varieties/

-https://www.masterclass.com/articles/wagashi-guide

-https://www.marumura.com

-https://matcha-jp.com

-https://chillchilljapan.com