ถ้าพูดถึงชื่อของเส้นพาสต้าเหล่านี้
“สปาเกตตี (Spaghetti), มักกะโรนี (Macaroni), เพนเน (Penne), เฟตูชินี (Fettuccine), ฟูซิลี (Fusilli), ราวิโอลี (Ravioli) หรือ ลาซานญ่า (Lasagne)”
เดาว่าเพื่อน ๆ ก็คงจะนึกถึงหน้าตาออกได้ทันที

แต่เพื่อน ๆ ทราบไหมว่า ในโลกของเส้นพาสต้า ก็ยังมีความหลากหลายอีกมากเลย
ยกตัวอย่างเช่น
“Rigatoni” ที่เราอาจเหมารวมจากหน้าตาว่าเป็นเส้นเพนเน
“Tortellini” ที่ดูผ่านก็จะคล้ายกับเส้นราวิโอลี่ (ซึ่งจริง ๆ แล้ว รูปทรงมันก็แตกต่างออกเลยนะ)
“Tagliatelle” ซึ่งดูยังไงมันก็คือเส้นพาสต้าทั่ว ๆ ไป หรือ อาจจะเหมารวมว่าเป็นเส้นเฟตูชินี ไปซะเลย
แต่จริง ๆ แล้ว เส้นพาสต้าที่ดูคุ้นหน้าคุ้นตาเหล่านี้
ไม่ได้มีเพียงแค่ชื่อเรียกที่แตกต่างกันออกไป
แต่ในเรื่องของลักษณะเอง ก็มีความแตกต่างไปด้วยนะ (ถึงแม้ว่าจะเล็กน้อยก็ตาม เพราะบางชนิดก็เป๋นการหยิบนำเส้นพาสต้าแบบดั้งเดิมมาปรับเปลี่ยน)
ถ้าอย่างนั้น วันนี้พวกเรา InfoStory ขอพาเพื่อน ๆ ไปส่องเส้นพาสต้าเหล่านี้กันเลยดีกว่า !
(ขออนุญาตหมายเหตุนิดนึงนะครับ
หากมีชื่อคำอ่านเส้นพาสต้าที่พวกเราเขียนอ่านผิดอย่างไร พวกเราต้องกราบขออภัยเพื่อน ๆ ผู้อ่านมา ณ ที่นี้ด้วยนะคร้าบผม)
(หมายเหตุที่สอง : จริง ๆ คำว่าพาสต้า ถ้าจะเขียนให้ถูกต้อง ต้องเขียนว่า “พาสตา” แต่สำหรับโพสนี้ เพื่อให้เพื่อน ๆ ไม่แปลกตาไปกับการอ่าน จึงขออนุญาตใช้คำว่าพาสต้า แทนนะคร้าบผม)
—----
สำหรับเพื่อน ๆ ที่อยากอ่านเรื่องราวความเป็นมาของพาสต้ากันอีกสักนิด ขอเชิญด้านล่างได้เลย !
[จากตำนานที่ว่า “พาสต้า” ของชาวอิตาลี อาจมีต้นกำเนิดมาจากเมนูก๋วยตี๋ยวจากประเทศจีน]
หากอ้างอิงจากตำนานที่มีชื่อเสียง นั่นคือเรื่องราวการเดินทางของมาร์โค โปโล (Marco Polo) นักสำรวจในศตวรรษที่ 13 ที่เขาได้ไปเยือนราชสำนักของ กุบไล ข่าน ในปี ค.ศ. 1295 และได้รู้จักกับเส้นบะหมี่และเมนูก๋วยเตี๋ยวของชาวจีน
ซึ่งจากตำนานอาหารจานนี้ ชาวจีนก็ได้บริโภคเส้นบะหมี่กันมาเกือบ 3,000 ปีก่อนหน้านั้นแล้ว
เมื่อได้เห็นและได้ลิ้มลองแล้ว มาร์โค โปโล จึงได้นำเส้นบะหมี่จากประเทศจีนไปเผยแพร่กลับมาเผยแพร่ในอิตาลี นั่นเอง
—----
[เป็นไปได้ไหม..ที่พาสต้าไม่ได้มาจากประเทศจีน ?]
เพื่อน ๆ หลายคนอาจจะทราบชื่อเสียงและเรื่องราว(หรือการโอ้อวด) ของคุณพี่มาร์โค โปโล ก็คงจะทราบว่า ความจริงบางอย่างเราอาจต้องฟังหูไว้หู
อย่างเช่นในเรื่องพาสต้ากับชาวยุโรปและชาวอิตาลี
กล่าวคือ มีหลักฐานทางโบราณคดีที่สื่อให้เห็นว่าอาหารประเภท “พาสต้า” มันมีต้นกำเนิดมาจากชาวอิตาลีเองนี้ละ
(แน่นอนว่า เรื่องราวนี้ไม่ได้มีอะไรเกี่ยวข้องกับชาวจีนเลย)
พอสืบจากหลักฐานหลาย ๆ ชิ้น ก็พบว่า ชาวอิตาลีน่าจะเรียนรู้การทำเส้นพาสต้า เมื่อราว ๆ สัก 2 ทศวรรษ ก่อนที่คุณพี่มาร์โค โปโล จะออกสำรวจไปยังประเทศจีน
โดยมีการพบว่ามีหลักฐานทางโบราณคดีที่สำคัญในหอเก็บศพของอารยธรรมอีทรัสคัน (Etruscan Tomb) ที่แสดงให้เห็นว่า รูปปั้นที่นูนขึ้นมาในหลุมศพได้มีการวาดภาพของเขียงและไม้คลึงแป้ง ที่บรรพบุรุษของชาวอิตาเลียนใช้ในการบดธัญพืช(ข้าวสาลีดูรัม) ผสมกับน้ำ ทำเส้นพาสต้ามานมนาน
อีกทั้งหลักฐานตรงนี้ ยังปรากฏภาพเครื่องครัวทำเส้นพาสตาแบบต่างๆ ซึ่งเชื่อว่าเป็น ส่วนของเส้นสปาเกตตี (Spaghetti)
ซึ่งในช่วงเวลาเดียวกันนั้น (ปีค.ศ. 1279) ยังพบหลักฐานที่เป็นการบันทึกรายการสมบัติของ บุคคลที่ตายไปแล้วที่มีชื่อว่า “Ponzio Bastone” ก็ได้มีบันทึกว่า เขาได้ครอบครอง “มักกะโรนีแห้ง 1 ตะกร้า”
หากเรามาดูเรื่องราวของวัฒนธรรมการทานอาหารของชาวซิซิเลียนในอดีต เราก็จะพบหลักฐานการผลิตอาหารที่สำคัญอย่างเครื่องบดแป้งสาลีแบบยาว
ซึ่งว่ากันว่า เครื่องบดนี้เอาไว้บดแป้งที่ทำมาจากแป้งสาลีดูรัมวีตเซโมลินา (Durum Wheat Semolina)
(และชาวจีนในสมัยก่อนนั้น ยังไม่รู้จักเจ้าแป้งเซโมลินา อันนี้เลย)
อีกทั้งยังมีการค้นพบการบันทึกของตำราอาหารหลากหลายเล่ม ที่มีการกล่าวถึง เส้นพาสต้าในหลากหลายรูปทรง เช่น เส้นราวีโอรี (Ravioli) เส้นสปาเกตตี (Spaghetti) และเส้นเวอร์มิเซลี(ที่ไม่ใช่เส้นหมี่ขาวบ้านเรานะ) (Vermicelli)
—----
[จะยังไงก็ได้ แต่ชาวกรีกและชาวอาหรับขอร่วมวง เป็นผู้ให้กำเนิดพาสต้าด้วยคนนะ]
จากที่มาในเรื่องของการค้นพบเส้นพาสต้าของชาวซิซิเลียน
ก็พบว่าชาวปาแลร์โม ยังได้กล่าวขานถึงเรื่องราวต้นกำเนิดของพาสต้าว่า บรรพบุรุษของพวกเขา ได้รับวิธีการทำแป้งชนิดนี้ มาจากชาวอาหรับที่มาทำการค้าอยู่ในประเทศกรีซ
จนต่อมาเลยมีตำนานที่เล่าขานเรื่องดินแดนมหัศจรรย์แห่งเส้นสปาเกตตี ที่เขียนโดย Giovanni Boccaccio ในปี 1351 ว่า ชาวซิซิเลียนมักจะนิยมทำมักกะโรนี พอเสร็จแล้วก็จะโยนเส้นพาสต้าลงมาจากภูเขา (ภูเขาที่ว่านี้คือ “ภูเขาชีสขูด” ด้วยนะ) และจากเส้นพาสต้าที่ถูกโยนลงมานี้ ผู้คนที่ด้านล่างก็นำไปทำเป็นเส้นสปาเกตตีกันต่อ
(ตรงนี้หากเรื่องราวผิดเพี้ยนอย่างไร พวกเราต้องขออภัย เพราะตอนอ่านเองก็แอบนึกว่า ทำไมมันช่างดูแฟนตาซีจังเลยนะ…แห่ะ ๆ)
เพื่อน ๆ รู้ไหมว่า ตำนานเรื่องนี้ยังถูกกล่าวขานออกไปไกล
หนึ่งในนั้นก็คือ แคทเธอรีน เดอ เมดิชิ (Catherine de' Medici) ในช่วงศตวรรษที่ 16 ที่ได้นำตำนานความอร่อยของพาสต้า (และเรื่องราวของภูเขาชีส) ไปบอกเล่าเชิญชวน จนทำให้ชาวฝรั่งเศสได้รู้จักการพาสต้าเป็นครั้งแรกอีกด้วย
(ทีนี่พอฝรั่งเศสรู้จัก มันก็เลยเริ่มเป็นที่นิยมทั่วทวีปยุโรปเลย)
[เกร็ดความรู้ : ชาวซิซิเลียนที่กล่าวถึง คือผู้คนที่อาศัยอยู่ในซิซิลี (Sicily) หรือ ซีชีเลีย ในสมัยก่อน ซึ่งเป็นหนึ่งในแคว้นปกครองตนเอง มีลักษณะเป็นเกาะที่ตั้งอยู่ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน หรือเอาง่าย ๆ ว่า ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของประเทศอิตาลี มีเมืองสำคัญได้แก่ ปาแลร์โม (Palermo) จึงทำให้ชาวซิซิเลียนในสมัยก่อน ได้รับอิทธิพลและวัฒนธรรมของชาวอาหรับและชาวกรีกได้ง่าย]
พอพูดถึงเรื่องของเส้นสปาเกตตีแล้วเนี่ย
เพื่อน ๆ ยังทราบอีกไหมว่า เจ้าเส้นพาสต้าของชาวอิตาลีนี้ ยังโด่งดังไปไกล ถึงขนาดที่ นักวิทยาศาสตร์ที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคนหนึ่งในประวัติศาสตร์ อย่าง“กาลิเลโอ กาลิเลอี” ยังเคย ยังได้นำอาหารอิตาลีชนิดนี้มาผูกเล่นกับลูกบอล เพื่อทำการทดลองทางฟิสิกส์ อีกด้วยนะ
—----
แน่นอนว่า ระหว่างที่ทำเรื่องนี้อยู่ก็พลันสงสัยขึ้นมาว่า
เอ้อ! เจ้าพาสต้าที่หน้าตาเหมือน ๆ กัน ไปทำไม… ซึ่งมันจะเปลี่ยนลักษณะแค่นิดเดียว (เช่น เส้น Rigatoni ที่ตัดปากตั้งฉาก แต่เส้นเพนเนที่ตัดปากเฉียง) แถมยังมีชื่อเรียกออกมาเยอะแยะเกือบอีก 300 ชื่อทั่วโลก…
คำตอบที่ง่ายที่สุด จากที่พวกเราไปค้นหามา
คือ เส้นพาสต้า จะมีเอกลักษณ์ที่สำคัญในเรื่องความยืดหยุ่นอยู่แล้ว
ความยืดหยุ่นตรงนี้ มันก็สามารถสร้างลักษณะที่แตกต่างกันออกไป (แม้เพียงเล็กน้อย) ซึ่งมันอาจจะทำให้คุณสมบัติความเข้ากันได้กับซอส แตกต่างกันออกไปด้วยเช่นกัน
หากว่าเพื่อน ๆ ท่านไหนที่พอจะทราบถึงเรื่องราวน่ารู้ของความแตกต่างที่แอบเหมือนกันของเส้นพาสต้า ก็มาแชร์ให้พวกเราฟังเป็นความรู้เพิ่มเติมกันได้นะ (แอบอยากรู้เพิ่มเหมือนกันคร้าบ)
ก็พอหอมปากหอมคอกันไปเช่นเคย
ถ้างั้นพวกเรา InfoStory ก็ต้องขอตัวกันไปก่อนสำหรับวันนี้ 🙂
#Pasta
#InfoStory
แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม
-https://sharethepasta.org/past.../pasta-iq/history-of-pasta/
https://ilovepasta.org/.../2017/09/NPA-History-Timeline.pdf
-https://www.mashed.com/.../fusilli-vs-rotini-whats-the.../
-https://www.thespruceeats.com/
-https://www.pbs.org/.../the.../uncover-the-history-of-pasta/
https://www.gourmetandcuisine.com/stories/detail/1241
-หนังสือ Food & Drink Infographic



