พูดถึงหนึ่งในต้นแบบอาหารเมดิเตอร์เรเนียน แน่นอนว่าเราคงต้องนึกถึงอาหารกรีกสไตล์เมดิเตอร์เรเนียน (Greek Mediterranean food) แต่พอนึกถึงอาหารกรีก บางทีก็นึกออกแค่ถั่ว 🫘 ผักขม 🥬 น้ำมันมะกอก 🫒 ปลา 🐟 หรือพวกกรีกโยเกิร์ต 🥛 เนอะ
อันที่จริงอาหารกรีกก็เป็นส่วนผสมสุดสุขภาพดีเหล่านี้ละ แต่ว่าออกมาเป็นเมนูที่อร่อยมากกว่าที่คิดเยอะเลย 🤤
งั้นวันนี้พวกเรา InfoStory ขอชวนเพื่อน ๆ มาส่องอาหารกรีกกันดีกว่า !

— — — — — — — — — — — — — — — —
[ “อาหารกรีก” ที่ดูเหมือนอาหารยุคใหม่ แต่กลับอยู่มาเนิ่นนานแล้วตะหากละ 🏺🇬🇷 ] (Greek Mediterranean food)
ในภาพจำของเราคือ อาหารกรีก เป็นอาหารสุขภาพสมัยใหม่ หากแต่ว่าเราต้องถอดภาพจำแบบนี้ออกไปซะก่อน ❌
เพราะอาหารกรีก แท้จริงแล้วไม่ได้ถูก “ออกแบบ” ให้เฮลตี้ กล่าวคือว่า มันเป็นอารยธรรมที่อยู่กับภูมิประเทศจำกัด ทะเล และเวลายาวนานหลายพันปี และอาหารกรีดก็จำเป็นต้องเป็นแบบนั้น เพื่อให้ผู้คนอยู่รอด
เท่าที่เราไปหามา ก็จะเชื่อมโยงกับตำนานเทพกรีกเบา ๆ ✨ (ยิ่งช่วงนี้ใครดูมหาศึกคนชนเทพอยู่ จะอินเป็นพิเศษ 😂 เอ…ไม่เกี่ยวเด้อออ 555)
คนกรีกโบราณไม่ได้กินเพื่ออิ่มอย่างเดียว แต่เขากินเพื่อคารวะเทพเจ้า อาหารหลัก 3 อย่างที่ "ต้องมี" ทุกมื้อคือ
🍞ขนมปัง (ธัญพืช): ตัวแทนของเทพีดีมิเทอร์ (Demeter)
🫒น้ำมันมะกอก: ของขวัญจากเทพีอาธีน่า (Athena) ที่ชนะการประมูลเมือง
🍷ไวน์องุ่น : เครื่องดื่มของเทพไดโอนีซัส (Dionysus)
มะกอก องุ่น แป้งสาลี ทั้ง 3 สิ่งนี้ถูกเรียกว่า “Mediterranean triad” และกลายเป็นโครงสร้างอาหารกรีกตั้งแต่ยุคโบราณ
อย่างคำของนักปรัชญาอย่าง Hippocrates เคยพูดไว้ชัดว่า “ให้อาหารเป็นยา และยาเป็นอาหาร”
ต่อมาในยุคอาณาจักรโรมัน & ออตโตมัน ก็เป็นช่วงที่ชาวกรีซได้รู้จักการมาถึงของเครื่องเทศ รวมถึงอิทธิพลจากโลกตะวันออกนำเอา อบเชย, กานพลู, พริกไทย และถั่วต่างๆ เข้ามา ก็เลยกลายเป็นเมนูอาหารกรีกที่เราเริ่มคุ้นเคยกันในปัจจุบัน 🌿😉
แต่อ่าน ๆ ดูแล้ว มันก็ชวนให้เรานึกถึงกลิ่นอายของอาหารแบบตะวันออกกลางซะเยอะเลยเนอะ
👨🍳 ทีนี้มีตัวละครสำคัญอีกคนนึง คือในปี ค.ศ. 1920 มีเชฟผู้บุกเบิกการทำอาหารที่ฝรั่งเศส และเขารู้สึกว่าอาหารกรีก "บ้านๆ เกินไป" นามว่าคุณ Nikolaos Tselementes ซึ่งเชฟเขาเลยเอาเทคนิคแบบฝรั่งเศสมาใส่ เช่น การราด ซอสเบชาเมล (Bechamel) หนาๆ ลงบนมูซาก้า หรือการใช้เนยและครีม จึงกลายมาเป็นเมนูอาหารกรีกสุดหลากหลายในปัจจุบัน นั่นเอง (ไม่งั้นเราอาจจะได้แต่กลิ่นอายของอาหารตะวันออกกลางแทน)
— — — — — — — — — — — — — — — —
[ 🍽️ ชวนอ่านเรื่องราวสั้น ๆ ของแต่ละเมนูที่อยู่บนภาพอินโฟกราฟิกกันสักหน่อย 🇬🇷 ]
1. Moussaka - ลาซานญ่าฉบับครัวกรีก 🍆
หน้าตาคล้ายลาซานญ่าเลยเนอะ แต่ว่าเขาใช้แผ่นมะเขือยาววางซ้อนสลับชั้นกับเนื้อสับ ราดด้วยซอสเบชาเมล โดยสูตรมูซากาแบบที่เราคุ้นเคยในปัจจุบัน เพิ่งถูกพัฒนาในช่วงปี ค.ศ. 1920 ว่ากันว่าจากคุณเชฟ Nikolaos Tselementes คนข้างบนนี่ละ เพื่อทำให้อาหารกรีก “ดูทันสมัยแบบยุโรป” โดยใช้ซอสเบชาเมลและใช้มะเขือม่วงแทนแป้ง
.
2. Souvlaki - กรีซบาร์บีคิวเสียบไม้ย่าง 🔥
เนื้อสัตว์ (หมู วัว แกะ) หมักเครื่องเทศเสียบไม้ย่างเตาถ่าน ที่ฟังดูธรรมด๊าธรรมดา แต่เราไปหามาพบว่า เจ้าบาร์บีคิวเสียบไม้ย่างแบบนี้ มีการค้นพบว่าเป็นอาหารที่มีอายุเก่าแก่กว่า 3,500 ปี เลยน้าาา ! นักโบราณคดีขุดพบ "เตาย่างหินแบบพกพา" ที่มีร่องสำหรับวางไม้เสียบที่เกาะซานโตรินี แสดงว่าชาวกรีกโบราณเค้า "ฟิน" กับหมูปิ้งเสียบไม้มาตั้งแต่สมัยอริสโตเติลแล้ว (โอโห… ! ก็ว่าไปนั่นเลย)
.
3. Gyro - เคบับสไตล์กรีก 🥙
เราไปทานเมนูนี้ที่ร้านอาหารกรีกแถวทองหล่อ แล้วต้องคิดถึงเมนูเคบับของตุรกี พอไปหาข้อมูลมาก็มีความคล้ายคลึงกัน คือเป็นเนื้อย่างเสียบแกนหมุนแนวตั้งฝานเป็นชิ้นบางๆ ห่อด้วยแป้งพิต้า ถือว่าเป็นอาหารยุคใหม่หลังสงครามโลก ได้อิทธิพลจาก döner kebab แต่ในกรีซนิยมใช้ “หมู” มากกว่าเนื้อวัว และกินคู่โยเกิร์ตซอส ไม่ใช่ซอสหนักแบบฟาสต์ฟู้ด
เราไปอ่านใน reddit คือเขาบอกว่าเมนูยีโรอันนี้ ถ้าอยากอร่อยแบบกรีซแท้ ๆ จะต้องใส่เฟรนช์ฟรายส์ลงไปในห่อด้วยนะ
.
4. Greek Salad (horiatiki) - กรีกสลัด 🥗
สารภาพก่อนเลย เราน่าจะเป็นหนึ่งคนที่เข้าใจเกี่ยวกับกรีกสลัดผิด ตอนแรกเราคิดว่าแค่สลัดผักอะไรก็ได้ ใส่มะเขือเทศและใส่น้ำสลัดกรีกและมอสซาเรลลาชีสเข้าไป ………
❎❎เราเข้าใจผิดเลยค้าบบ ! เมนูนี้ถ้าจะให้ถูกคือ ต้องเป็นสลัดผักที่ไม่มีผักใบ เช่น มะเขือเทศ, แตงกวา, มะกอก, เฟตาชีส, น้ำมันมะกอก, ออริกาโน ของแท้ต้องไม่ใส่ผักกาดแก้วด้วนน้าาา 🤣
.
5. Tzatziki - ซอสโยเกิร์ตรสเปรี้ยว เนื้อครีมข้น 🥛❄️
ทำจากกรีกโยเกิร์ต แตงกวาขูดฝอย กระเทียมน้ำมันมะกอก, เลมอน และผักชีลาว ส่วนผสมอย่างโยเกิร์ตและแตงกวามีฤทธิ์เย็น ช่วยลดอุณหภูมิในร่างกายได้ดีมาก ชาวกรีกจึงชอบทานเมนูนี้ในหน้าร้อนเพื่อความสดชื่น
.
6. Spanakopita - พายผักโขมสุดกรอบ 🥬
เป็นหนึ่งในเมนูที่เราชื่นชอบ พายแป้งบางกรอบสอดไส้ผักโขมและเฟตาชีส ห่อด้วยแป้งฟิลโลบางกรอบ
.
7. Dolmades - ใบองุ่นห่อข้าว 🍃
หน้าตาคล้ายข้าวต้มมัดบ้านเรา (หรือแค่ในความคิดเราหว่า 🤣) มักทานเป็นอาหารว่างคำพอดีคำ ใช้ใบองุ่นมาห่อไส้ (อาจใส่เนื้อสัตว์ได้) แล้วนึ่งจนนุ่ม หอมกลิ่นสมุนไพร
จริง ๆ แล้วอาหารจานนี้เป็นหนึ่งในเมนูสะท้อนแนวคิด zero waste ที่แม้ชาวกรีกโบราณอาจไม่ได้นึกถึงก็ตาม คือว่าประเทศกรีซปลูกองุ่นมานานนับพันปี ทั้งเพื่อทำไวน์และบริโภคสด ฉะนั้นแล้วด้วยภูมิปัญญาชาวบ้านเขาคือใบองุ่นจึงไม่ใช่ของเหลือทิ้ง แต่กลายเป็นวัตถุดิบในครัวอย่างเป็นธรรมชาติ การนำใบองุ่นมาห่อข้าว สมุนไพร และบางครั้งใส่เนื้อสัตว์
.
8. Pita - แป้งพิต้าแบบกรีก 🫓
แป้งขาดไม่ได้ประจำครัวกรีก ตัวแป้งจะหนา นุ่มฟู และ ไม่มีโพรงตรงกลาง
เรื่องราวที่น่าสนใจอีกนิดก็คือว่า แป้งพิต้า อย่างที่หลายคนเข้าใจคือไม่ได้มีต้นกำเนิดจากประเทศกรีซ แต่มาจากดินแดนเมโสโปเตเมียและอนาโตเลีย(ตุรกี) แล้วตั้งแต่ยุคสมัยที่ออตโมมันเข้ามายังกรีซเนี่ย แป้งพิต้าของชาวเติร์กกับ ดันช่วยซับน้ำมันของอาหารได้อย่างดี แถมยังห่อของย่างหรือกินพร้อมโยเกิร์ตได้ดีอีกด้วย ความเข้ากันได้ดีกับครัวกรีกแบบนี้จึงทำให้แป้งพิต้า กลายเป็นแป้งยอดฮิตติดสตรีทฟู้ดของชาวกรีซไปในทันที
— — — — — — —
[ 🍹 เครื่องดื่มปั่น "แฟรปเป้ (Frappe)" ถูกคิดค้นโดยบังเอิญที่กรีซ ]
🤩 อันนี้เราก็แอบว้าวนิดนึง ! เพราะตอนแรกเราคิดว่าน่าจะมาจากแถว ๆ อิตาลี แต่ว่าต้นกำเนิดจริง ๆ คือประเทศกรีซแห่งนี้นี่เองคร้าบบ 🇬🇷
เรื่องมีอยู่ว่า... ในปี 1957 ที่เมืองเทสซาโลนิกิ ประเทศกรีซ มีงานแสดงสินค้าของบริษัท Nestlé ซึ่งในงานวันนั้น Dimitris Vakondios พนักงานของบริษัท Nestlé กำลังสาธิตผลิตภัณฑ์ใหม่สำหรับเด็ก นั่นคือ "เครื่องดื่มช็อกโกแลตชงเย็น" ที่ใช้กระบอกเชค (Shaker) เขย่าให้เข้ากัน
ช่วงพักเบรก ดิมิทริสอยากดื่มกาแฟมาก แต่เขากลับหาน้ำร้อนไม่ได้เลย เขาจึงเกิดไอเดียที่ผุดขึ้นมาดื้อๆ จึงลองเอา “กาแฟผงสำเร็จรูป + น้ำตาล + น้ำเย็น” ใส่ลงในกระบอกเชคช็อกโกแลต แล้วออกแรงเขย่าอย่างสุดแรง !
ผลลัพธ์ที่ได้แทนที่จะเป็นกาแฟละลายน้ำธรรมดา แต่มันกลับกลายเป็นกาแฟที่มี "ฟองโฟมหนานุ่ม" มหาศาลลอยอยู่ด้านบน เมื่อเติมน้ำแข็งลงไป มันกลายเป็นเครื่องดื่มที่สดชื่นทันที
ซึ่งเราไปหาเพิ่มเติมในมุมมองชาวอเมริกันที่มักจะเหมารวมว่าเจ้า Frappe เนี่ยมันก็คือ Milkshake นมปั้นนั่นละ
แต่ดั้งเดิมแล้วแฟรปเป้ (Frappe) ไม่ใช่เครื่องดื่มปั่น เด้อ แต่ "Greek Frappé" ของแท้ต้อง "เขย่า" (Shake) เท่านั้น ไม่ใช้เครื่องปั่น และใส่น้ำแข็งก้อน ไม่ใช่น้ำแข็งละเอียด ก็จะทำยากนิดนึง
แต่ปัจจุบันเราก็คุ้นเคยกับการที่มันเป็นเครื่องดื่มปั่นนี่ละ ดื่มแล้วฟินก็พอแล้วละนะ 🤣
— — — — — — —
[ 🧬👵รู้ไหมว่า ? เกาะ Ikaria เกาะบลูโซน (Bluezone) ที่มี สัดส่วนผู้สูงอายุ 90–100 ปีสูงกว่าค่าเฉลี่ยผู้สูงอายุทั่วโลก ]
🏝️ เกาะที่มีคนอายุ 90–100 ปี สูงกว่าค่าเฉลี่ยโลก
🫒 Mediterranean Diet = เลือกไขมันดี ไม่ใช่อดอาหาร
🐢 Siga-Siga = กินช้า ๆ และสนทนากันเยอะ ๆ หน่อย
🫒 คนกรีซกินน้ำมันมะกอกเฉลี่ย ~20 ลิตร/ปี
🍯 ใช้น้ำผึ้งแทนน้ำตาลมานับพันปีแล้ว
🌱 กินตามฤดูกาล คือหัวใจของความยั่งยืน
.
Greek Mediterranean food: จำชื่อ 8 เมนูไว้เปิดอ่านคู่กับภาพ
ชื่ออาหารกรีกบางชื่ออ่านครั้งแรกก็แอบจำยากเนอะ พวกเราเลยรวบไว้ตรงนี้ให้เพื่อน ๆ เปิดเทียบกับภาพอินโฟกราฟิก หรือเลือกย้อนกลับไปอ่านเรื่องของเมนูที่สนใจกันได้ โดยไม่ต้องจำทุกชื่อในทีเดียว
| ชื่อเมนู | นึกภาพจากเรื่องที่เล่าไว้ข้างบน |
|---|---|
| Moussaka | มะเขือยาวซ้อนชั้นกับเนื้อสับ ราดซอสเบชาเมล |
| Souvlaki | เนื้อสัตว์หมักเครื่องเทศ เสียบไม้ย่าง |
| Gyro | เนื้อย่างบนแกนหมุน ฝานบาง ๆ แล้วห่อด้วยแป้งพิต้า |
| Greek Salad / horiatiki | มะเขือเทศ แตงกวา มะกอก และเฟตาชีส ตามที่เล่าไว้ในหัวข้อสลัด |
| Tzatziki | ซอสกรีกโยเกิร์ตกับแตงกวาขูดฝอยและเครื่องปรุง |
| Spanakopita | แป้งฟิลโลบางกรอบ ห่อผักโขมกับเฟตาชีส |
| Dolmades | ใบองุ่นห่อข้าวและสมุนไพร |
| Pita | แป้งพิต้าแบบกรีกที่เล่าในโพสนี้ เนื้อหนานุ่มและไม่มีโพรงกลาง |
ใครชอบเรื่องราวในครัวมากกว่าแค่ชื่อเมนู ลองย้อนอ่านตอนมะกอก องุ่น และแป้งสาลี ส่วนใครสะดุดตาแก้วกาแฟ ก็มีตอนแฟรปเป้แยกไว้ให้แล้วคร้าบ จากหนึ่งภาพเลยแตกออกไปได้ทั้งเรื่องวัตถุดิบ ชื่ออาหาร และวัฒนธรรมบนโต๊ะอาหารเลยนะ
#InfoStory #อาหารกรีก
#GreekFood #MediterraneanFood #GreekCuisine
แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม
- บทความ The Insightful Guide to the History of Greek Cuisine จากเว็บ insightvacations
- บทความ 30 traditional Greek foods you need to try when in Greece จากเว็บ greekality
- บทความ Typical Greek cuisine จากเว็บ greece-moments
- บทความ Greek Cuisine: Its Evolution and Influences จากเว็บ greeknewsagenda
- บทความ Food History of Greece จากเว็บ saveur
