เวลาที่เพื่อน ๆ พวกเราชวนกันไปกินข้าวเช้า
นอกจากโจ้กและข้าวต้มแถวบ้านแล้ว พวกเราก็จะไปหามื้อเช้าแบบฝรั่งทานกัน
ด้วยความที่เพื่อน(และเรา)ก็เป็นคนที่ไม่ได้ตื่นสักเท่าไร… แห่ะ ๆ
ไปกินทีไรก็เป็นพวก Brunch ไปซะทุกทีเลย
แน่นอนว่าหนึ่งเมนูที่พบเห็นบ่อยก็จะเป็นพวกอาหารเช้าประเภทไข่และขนมปัง
แล้วเวลาไปร้านดีดีทีไรเนี่ย… ก็อดไม่ได้ที่จะต้องหิ้วครัวซองต์ (Croissant) ติดไม้ติดมือมากินต่อเสมอเลย
พูดถึงครัวซองต์เนี่ย เพื่อน ๆ ที่ตามอ่านกันมาจากโพสอัลบั้มขนมปังที่ 1 ก็คงจะได้อ่านเรื่องราวของครัวซงอต์กันไปกันคร่าว ๆ แล้ว
งั้นในโพสนี้พวกเรา InfoStory ขอมาพูดถึงเรื่องราวของครัวซองต์กันอีกสักหน่อยดีกว่า ! 🥐🥰

หมายเหตุภาพและเรื่องเล่า: เรื่องนักอบขนมกับการล้อมเวียนนา ค.ศ. 1683 และเรื่องพระนางมารี อ็องตัวแน็ตนำขนมเข้าสู่ฝรั่งเศส เป็นตำนานที่ยังไม่มีหลักฐานยืนยันตามบทสัมภาษณ์นักประวัติศาสตร์ใน Smithsonian นะ ภาพเดิมจึงควรอ่านประกอบกับคำชี้แจงนี้ด้วย
— — — — — — — — — — — — — — — — — —
[ กว่าจะมาเป็น "ครัวซองต์" (Croissant) 🥐🤓 ]
อันที่จริงแล้ว เรามีแอบเล่าเรื่องราวบางส่วนของครัวซองต์ไปในโพสอัลบั้มโลกของขนมปังตอนที่ 1 ไปบ้างแล้ว แต่ฉบับของโพสนี้เราจะหยิบมาขยายให้เพื่อน ๆ ได้อ่านกันสักหน่อย
หากว่า มันมีต้นกำเนิดมาจากประเทศออสเตรียตะหากละ ! 🇦🇹
โดยดั้งเดิมจะมีชื่อว่าขนมคิปเฟล (Kipferl) ซึ่งเป็นขนมที่สื่อถึงชัยชนะจากสงคราม…(หรือเปล่านะ?)
ขนมครัวซองต์ที่ไหลลื่นมาตามประวัติศาสตร์ของชาวยุโรปตะวันตกเนี่ย
เรื่องมันเป็นยังไงบ้างนะ ? 🤔
.
😊 มาเริ่มต้นกันที่ เรื่องราวดั้งเดิมของครัวซองต์เนี่ย ว่ากันว่ามันเป็นขนมปังอบทรงเสี้ยวพระจันทร์ (Crescent-shaped bread) เป็นอาหารที่ถูกโยงเข้ากับความเชื่อทางศาสนาตั้งแต่ในยุคสมัยของชาวอียิปต์และชาวออตโตมัน
.
[ จากขนมปังเสี้ยวพระจันทร์สู่ครัวซองต์ (Egyptian - Persian - Ottoman) 🇪🇬 🇹🇷 ]
ขอเรียกรวม ๆ ว่าเป็นแบบฉบับ “Eastern Version” เพราะว่าเจ้าขนมปังทรงพระจันทร์เสี้ยวเนี่ย มันเป็นที่รู้จักกันในแถบตะวันออกกลางเสียมากกว่าเนอะ
ชาวอัสซีเรียน (Assyrians) และชาวอียิปต์โบราณในอารยธรรมเมโสโปเตเมียจะนิยมนำเจ้าขนมปังพระจันทร์เสี้ยวมากินระหว่างมื้ออาหารที่มีความสำคัญหรือในเทศกาลต่าง ๆ ในขณะที่ชาวเปอร์เซียจะใช้เป็นอาหารสำหรับการบวงสรวงผู้ล่วงลับไปแล้ว
.
หลังจากยุคสมัยโบราณมาเนี่ย เจ้าขนมปังพระจันทร์เสี้ยวก็ได้ถูกถ่ายทอดกันมาต่อในกลุ่มชาวออตโตมัน (แต่เข้าใจว่าไม่ได้มีชื่อเรียกนะ)
แล้วเจ้าขนมปังชิ้นนี้มันมาถึงกลุ่มชาวออสเตรียได้อย่างไร ?
หากอ้างอิงจากบันทึกของในบทกวี “ดยุค ลีโอโพลด์ (Duke Leopold)” ที่เขียนขึ้นเมื่อ ค.ศ.1227 หรือ 456 ปีสงครามคราวที่กรุงเวียนนาได้ชัยจากออตโตมันเลยทีเดียว โดยลีโอโพลด์ได้พูดถึง “คิปเฟร์ล (Kipferl) ซึ่งเป็นขนมรูปพระจันทร์เสี้ยว ที่ชาวออสเตรียได้สูตรมาจากขนมของชาวออตโตมัน แต่ดัดแปลงให้มันมีลักษณะเลียนแบบธงรูปพระจันทร์เสี้ยวของออตโตมันให้มากขึ้น (อารมณ์ ฮ่า ๆ ชั้นคือผู้ชนะ !🤺)
.
[ ศตวรรษที่ 17 - คิปเฟล ต้นแบบของครัวซองต์ (Viennese Version) 🇦🇹 ]
แต่ก็มีอีกเรื่องราวต้นกำเนิดหนึ่งที่ดูเหมือนจะถูกพูดถึงกันมากกว่า
เรื่องราวนี้เกิดขึ้นในช่วงปี ค.ศ. 1683 เมื่อกองทัพเติร์กยกพลมาปิดล้อมกรุงเวียนนาอยู่หลายเดือน แต่ก็ยังไม่สามารถตีกรุงเวียนนาได้เสียที
มีอยู่วันหนึ่งทหารเติร์กขุดกำแพงเมือง เพื่อเจาะอุโมงค์เข้าไปในเมือง
👨🍳 มีพ่อครัวนักอบขนมปังท่านหนึ่ง ที่นั่งอบขนมปังอยู่กลางดึก ได้ยินเสียงบางอย่างจึงที่ไม่ปกติจากภายในกำแพงครัว เขาจึงส่งสัญญานเตือนเหล่าทหารที่เฝ้ายาม
การเตือนของนักอบขนมปังครั้งนี้ ทำให้ชาวเวียนนาสามารถรอดจากการซุ่มโจมตีของทหารออตโตมันมาได้
(แถมยังโจมตีกลับจนทำให้ออตโตมันต้องถอยทัพบางส่วนไปด้วย)
เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองการรอดพ้นจากการซุ่มโจมตีจากกองทัพออตโตมัน เหล่านักอบขนมชาวเวียนนา จึงทำขนมทรงเสี้ยวพระจันทร์ (Kipferl) ที่ล้อเลียนชาวเติร์ก นั่นเอง 👨🍳🥐🇦🇹
(สำหรับเรื่องนี้ คิปเฟล (Kipferl) มีความหมายตรงตัวในภาษาเยอรมัน “พระจันทร์เสี้ยว”)
ซึ่งเจ้าคิปเฟล (Kipferl) ถึงแม้จะเป็นรูปพระจันทร์เสี้ยวคล้ายครัวซองต์ก็จริง แต่มันไม่ได้กรอบ ฟู แบบครัวซองต์นะ เค้าเป็นขนมปังที่ผิวเรียบเนียนเลยละ ชิ้นไม่ใหญ่เท่าไหร่ ส่วนเนื้อสัมผัสข้างในก็เหมือนกับขนมปังปกติเลยคือหนา ๆ หน่อย ไม่ได้นุ่มฟูแบบครัวซองต์
แต่บางวแหล่งอ้างอิงก็บอกว่า เค้าเรียกว่าขนมปัง Hörnchen (ที่แปลว่า Little horn)
.
[ ศตวรรษที่ 18 - คิปเฟลแห่งกรุงปารีส (Parisian Version) 🇦🇹 🇫🇷 ]
🧐🤔 เอ แล้ว…. เจ้าคิปเฟลมันมาถึงฝรั่งเศส จนคล้าย ๆ กับว่าเป็นขนมปังประจำชาติไปได้อย่างไรนะ ?
เรื่องราวนี้เริ่มต้นในในช่วงปี 1770 พระนางมารี อ็องตัวแน็ต เจ้าหญิงออสเตรียจากราชวงศ์ฮาพส์บวร์คได้อภิเษกสมรสในฝรั่งเศส (ส่วนการขึ้นเป็นพระราชินีเกิดขึ้นในปี 1774) ได้คิดถึงขนมปังจากบ้านเกิดของตัวเอง
พระนางเลยสั่งให้พ่อครัวทำขนมคิปเฟลสูตรบ้านเกิดของตัวเองขึ้นมา
จากนั้นขนมคิปเฟลสูตรของพระนางก็ได้โด่งดังอย่างมากในกรุงปารีส
แต่อีกเรื่องราวหนึ่งบอกว่ากลุ่มพ่อครัวนักอบขนมปังฝรั่งเศสได้อบขนมคิปเฟล เพื่อที่จะเอาใจพระราชินี
หากทว่า… นักอบขนมชาวฝรั่งเศสดันเผลอใส่สไตล์ขนมปังที่ชาวฝรั่งเศสชอบเข้าไป จึงทำให้กลายเป็นขนมคิปเฟลที่ไม่ค่อยเหมือนฉบับดั้งเดิมเท่าไร
จากขนมคิปเฟล เรื่องราวก็ค่อย ๆ เดินทางมาถึง “ครัวซองต์” (croissant) รูปแบบฝรั่งเศสในภายหลัง (มันเริ่มไม่เหมือนต้นฉบับล่ะนี่นา 🥲)
.
[ ศตวรรษที่ 19 - ครัวซองต์แห่งกรุงปารีส (Parisian Version) 🇫🇷 ]
ในช่วงยุคสมัยใหม่นี้ ต้องบอกว่าศิลปะการอบขนมปังแบบชาวเวียนนา “Viennoiseries” ก็เริ่มเป็นที่นิยมในหมู่นักอบขนมชาวฝรั่งเศสมากขึ้น
ในปี 1838 ชาวออสเตรียนามว่า “ออกัส แซง (August Zang)” ได้เปิดร้านขนมอบเวียนนาในปารีส พร้อมนำขนมจากเวียนนาอย่างขนมปังแบบเวียนนา ขนมปังไคเซอร์โรล และคิปเฟล มาให้ชาวปารีสได้รู้จัก
ถือเป็นอีกช่วงหนึ่งของการเดินทาง ก่อนจะมาถึงครัวซองต์แบบปัจจุบันที่เพื่อน ๆ คุ้นเคยกัน
.
[ ศตวรรษที่ 20 จนถึงปัจจุบัน - ครัวซองต์แห่งฝรั่งเศส (French Version) 🇫🇷 ]
ด้วยความที่เทรนด์สมัยใหม่ของชาวฝรั่งเศส ที่ไม่ได้อยากกินครัวซองต์เวอร์ชันขนมปังเนยแบบแน่น ๆ กันแล้ว (บ้างก็ว่าชาวปารีสนำเทรนด์การไดเอทบ้าง หรือนำเทรนด์การกินอาหารเพื่อสุขภาพบ้างละ) บ้างก็ว่า การอบขนมปังถือว่าเป็นหนึ่งในศิลปะที่งดงาม การทำให้เนยรีดสลับกับแป้งเป็นชั้น ๆ เรียงกัน ก็เป็นความสวยงาม
จนกระทั่งกลายเป็นขนมครัวซองต์ (Croissant) หอมเนย กรอบนอก นุ่มฟูด้านใน (ที่อาจคงเหลือเค้าเดิมของขนมคิปเฟลอยู่นิดหน่อย ละมั้ง..😋แต่ถึงอย่างไร ส่วนตัวเราชอบสไตล์แบบครัวซองต์กรอบ ๆ นี่ละ กินสนุกดี)
.
#ครัวซองต์ #คิปเฟล #ขนมปัง
#Croissant #Kipferl
#InfoStory
แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม
- หนังสือ Let’s Eat France เขียนโดย François-Régis Gaudry
- หนังสือ One More Croissant for the Road เขียนโดย Felicity Cloake
- บทความ The Curious History of the Croissant (& How It Became France’s Favorite Pastry) จากเว็บ parisunlocked
- บทความ Is the Croissant Really French? จากเว็บ smithsonianmag
- บทความ The Austrian Origins Of France's Famous Croissant จากเว็บ tastingtable
- บทความ กำเนิดขนมปังครัวซองต์ / On History : ศิริพจน์ เหล่ามานะเจริญ จากเว็บ matichonweekly
- พระราชประวัติ Marie-Antoinette จากพระราชวังแวร์ซาย สำหรับปีที่อภิเษกสมรสและปีที่ขึ้นเป็นพระราชินี



