อยากรู้เรื่องอะไร?

Search

ตามตำนานและความเชื่อของวัน "ตรุษจีน" 🇨🇳🎇

เชื่อว่าเพื่อน ๆ หลายคนน่าจะเริ่มดีใจกันสักเล็กน้อย เผล […]

เชื่อว่าเพื่อน ๆ หลายคนน่าจะเริ่มดีใจกันสักเล็กน้อย

เผลอแปปเดียว จากวันหยุดปีใหม่(สากล) ก็จะมาถึงวันหยุดตรุษจีนกันอีกแล้ว

พวกเรา InfoStory ขออนุญาตสุขสันต์วันตรุษจีนเพื่อน ๆ ทุกคนล่วงหน้ากันก่อนเลยนะคร้าบ 春节快乐 !

วันนี้พวกเราก็มีเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยเกี่ยวกับเรื่องราวของตรุษจีน (Chinese New Year) มาให้เพื่อน ๆ รับอ่านรับชมกันเบาเบา

เอ… ว่าแต่ วันตรุษจีนเนี่ย มันเริ่มมาตั้งแต่เมื่อไรกันนะ ? (อย่าบอกนะว่าเริ่มตั้งแต่ประเทศจีนถือกำเนิด…)

แล้วเจ้าตัวที่เป็นมาสคอตของเทศกาลที่มีหน้าตาคล้ายกับสิงโตก็ไม่ใช่ สิงห์ก็ไม่เชิง ที่มีคนชอบสวมชุดแล้วออกไปเต้นระบำฉลองกัน มันคือตัวอะไรนะ ?

อินโฟกราฟิก Chinese New Year โทนสีแดง มีภาพสิงโตเชิดและโคมไฟ วันที่ตรุษจีนปี 2566 และภาพอาหารมงคลด้านล่าง

หมายเหตุภาพ: ภาพนี้ประกอบบทความตรุษจีนปี 2566 วันที่ 20–22 มกราคมในภาพจึงเป็นข้อมูลของปีนั้น ส่วนภาพสิงโตเชิดควรแยกจากเหนียนที่เล่าในฐานะตำนานนะคร้าบ

— — — — — — — — — — — — — — —

[ ทำไมวันตรุษจีน (Chinese New Year) ถึงต้องจุดประทัดฉลองและแต่งชุดสีแดงกัน ? ] 🇨🇳🏮🥳

คิดว่าเพื่อน ๆ หลายคนน่าจะอ่านกันมาไม่น้อยแล้วกับเรื่องราวของวันตรุษจีน

งั้นพวกเราจะมาเล่าสั้น ๆ เกี่ยวกับจุดเริ่มต้นของเทศกาลตรุษจีนกันสักนิด

ว่ากันว่าเรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อ 3,500 ปีที่ผ่านมา โดยชาวจีนจะถือว่าเป็นการเฉลิมฉลองการสิ้นสุดฤดูหนาวและการเริ่มต้นของฤดูใบไม้ผลิ (Spring Festival 🍀)

ตามความเชื่อที่สืบทอดมาตั้งแต่โบราณเนี่ย

เรื่องนี้ก็จะเกี่ยวข้องกับตำนานของปิศาจที่มีชื่อว่า Nián (年) หรือ เหนียน สัตว์ร้ายสี่ขา หัวมีขนรุงรัง มีความดุร้ายมาก และอาศัยอยู่ใต้ทะเลลึก👹🌊

(พูดไป…เราก็ไม่เคยเห็นหรือดูสารคดีเรื่องนี้หรอกนะคร้าบ เพราะมันเป็นแค่ความเชื่อนะ)

.

เจ้า Nián (年) หรือ เหนียน จะปรากฏตัวโผล่ขึ้นฝั่ง 1 วัน เพื่อออกล่าทุกสิ้นปีจันทรคติ

สาเหตุที่มันโผล่ขึ้นมาออกล่าหาอาหารได้แค่ 1 วันเนี่ย ก็เพราะว่ามันถูกสวรรค์ลงโทษ เนื่องจากมีความดุร้ายและควบคุมตัวเองไม่ได้ จึงถูกจองจำไว้ใต้ทะเลลึก (บ้างก็ว่าในป่าลึกของประเทศจีน)

พอถึงวันที่เจ้าเหนียนโผล่ขึ้นมาบนแผ่นดิน เหล่าชาวบ้านก็ต้องรีบขนของ หนีขึ้นไปบนภูเขา และหลบซ่อนตัว 💨⛰

แต่แล้ว…ก็มีชายชราผู้หนึ่งรูปร่างผอมและถือไม้เท้าพยุงร่างกาย ได้เดินเข้ามาขออาหารกินที่หมู่บ้านแห่งนี้

เขาเดินเคาะไปที่บ้านกี่หลัง ๆ ก็ไม่มีใครยอมเปิด เพราะ…มันไม่มีใครอยู่แล้ว ทุกคนต่างอพยพขึ้นเขากันในเวลานี้

จนมีบ้านของหญิงชราคนนึงที่ไม่สามารถอพยพไปได้ และเปิดต้อนรับชายชราถือไม้เท้าผู้นี้ และเธอได้เตือนถึงภัยจากปิศาจเหนียน

ชายแก่จึงบอกว่า ไม่เป็นไรหรอกนะ ถ้าท่านให้ข้าพักอยู่ที่บ้านท่านหนึ่งคืน ข้าไม่หนีแน่นอนและจะช่วยกำจัดสัตว์ร้ายให้

พอถึงเวลา.. ปิศาจเหนียนที่กำลังเดินมา จึงได้เห็นว่าบ้านของหญิงชรามีแสงไฟและมีคนอยู่ มันจึงเดินตรงเข้ามาหวังคร่าชีวิต 👹

แต่ทว่า…บนประตูบ้านของหญิงชรา ได้มีกระดาษสีแดงแปะไว้เต็มประตู

หนำซ้ำในบ้านยังจุดเทียนสว่างไสว

ต่อจากนั้น ชายแก่ถือไม้เท้า ก็ได้โผล่ออกมาพร้อมกับแต่งกายด้วยชุดสีแดง พร้อมกับเสียงของประทัดและเสียงหัวเราะดังลั่นของชายแก่ 👴

ปีศาจเหนียนที่อยู่ตรงหน้ากลับตัวสั่นเทาไปหมดทั้งร่าง ส่งเสียงร้องออกมาครั้งหนึ่ง ก่อนที่จะวิ่งเผ่นกลับลงทะเลไป 👹💨

ชาวบ้านที่เริ่มย้ายกลับมาที่หมู่บ้านและได้ฟังเรื่องเล่าของหญิงชรา ก็เลยค้นพบวิธีการป้องกันสัตว์ร้าย และเริ่มต้นเฉลิมฉลองความเป็นสิริมงคลที่มาถึง 👵👹🪦

เชื่อกันว่าหลังจากเหตุการณ์นี้ผ่านไป จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการเฉลิมฉลองปีใหม่ของจีน

โดยการเฉลิมฉลองต่าง ๆ ก็อ้างอิงมาจากวิธีการขับไล่ปิศาจเหนียน อย่างเช่น

- ปิศาจเหนียนกลัวเสียงดัง 📢 (ฉลองด้วยการประทัดและพลุ)

- ปิศาจเหนียนกลัวแสงสว่าง🏮🕯(โคมไฟและเทียน)"

- ปิศาจเหนียนกลัวสีแดง 🧧 (การแต่งกายสีแดง กระดาษสีแดง (หรือซองอั่งเปาก็น่าจะกลัวจะคร้าบ อิอิ)

.

พูดถึงบรรยากาศวันตรุษจีน พวกเราเชื่อว่าเพื่อน ๆ เองก็น่าจะเคยเห็นการเชิดสิงโตผ่านมากันมาบ้างละ

ถ้าเพื่อน ๆ พอจะคุ้นตากับชุดสิงโตสำหรับการเชิดสิงโตที่มีคนสวมแบบในภาพอินโฟกราฟิก แล้วออกไปเต้นตามจังหวะ (พร้อมมีเสียงประทัด)

(ปล. ขออนุญาตขออภัย ที่ตอนแรกเราเผลอเรียกว่ามาสคอตนะคร้าบ คำที่ชัดกว่าคือการเชิดสิงโต ซึ่งมันก็เป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของวันตรุษจีนเหมือนกันนะ)

นอกจากนั้นแล้ว ชาวบ้านบางคนเค้าก็นำรูปปั้นหรือภาพวาดของปิศาจที่ทำหน้าตาดุดัน

ตั้งไว้หน้าบ้านเพื่อกันปิศาจร้ายอื่น ๆ ไม่ให้เข้ามาภายในได้ (คล้าย ๆ กับว่า หนามยอกต้องเอาหนามบ่ง)

และในวันที่ 15 ของเดือนแรกตามปฏิทินจีน ก็มีเทศกาลโคมไฟ (Lantern Festival) เป็นช่วงส่งท้ายการเฉลิมฉลอง กิจกรรมเด่นอย่างหนึ่งคือการประดับและชมโคมไฟกันนั่นเอง 🌕

— — — — — — — — — — — — — — —

[ ว่าแต่… ทำไมชาวจีนถึงไม่เริ่มวันปีใหม่เดียวกับวันที่ 1 มกราคม ให้เหมือนที่อื่นไปเลยละ ? ]

ต้องบอกว่า นอกจากตำนานของปิศาจเหนียนแล้วเนี่ย

ชาวจีนยังยึดถือกับการกำหนดวันปีใหม่ตามปฏิทินแบบ Lunar calendar (ที่เรามักได้ยินว่า Lunar New Year) ซึ่งเพื่อน ๆ หลายคนอาจคุ้นกับคำว่าปฏิทินจันทรคติ 🌕📅

แต่อันที่จริงแล้ว.. อาจต้องเรียกว่าปีใหม่ของชาวจีนเป็นไปตามปฏิทินสุริยจันทรคติ (Lunisolar calendar)

กล่าวคือ ชาวจีนใช้ดิถีดวงจันทร์เพื่อบอกข้างขึ้นข้างแรม จนไปถึงการบอกวันเดือนปีในทางจันทรคติ และเสริมความแม่นยำไปด้วยการนับเวลาแบบสุริยคติ (ไม่งั้นวันปีใหม่อาจไหลขึ้นมาเรื่อยๆ)

หรือว่าง่าย ๆ ก็คือวันแรกของเดือนแรกตามปฏิทินจีน โดยหอดูดาวฮ่องกงอธิบายการคำนวณวันปีใหม่จากวันเดือนมืด (New Moon) ร่วมกับจุดอ้างอิงอย่างเหมายัน (Winter Solstice) จึงไม่ใช่แค่รอฤดูหนาวสิ้นสุดนะคร้าบ 🌒

ซึ่งจุดตรงนี้เองที่ทำให้วันขึ้นปีใหม่ของจีน จึงไม่ยึดติดกับวันที่ตายตัวแบบของชาวตะวันตก (solar หรือ gregorian calendar) อย่างเช่น วันคริสต์มาสหรือวันขึ้นปีใหม่ 1 มกราคม

วันปีใหม่ 1 มกราคมกับวันตรุษจีนจึงเป็นการกำหนดวันตามปฏิทินคนละระบบนะคร้าบ แม้ตรุษจีนจะเรียกว่า Spring Festival ก็ไม่ควรเหมารวมว่าทั้งสองวันคือวันสิ้นสุดฤดูหนาว หรือเป็นวันวสันตวิษุวัต (Spring equinox) เดียวกัน

.

ตรุษจีนปี 2566: วันจ่าย วันไหว้ และวันเที่ยว

20 มกราคม 2566 - วันจ่าย (วันก่อนสิ้นปี)

21 มกราคม 2566 - วันไหว้

22 มกราคม 2566 - วันเที่ยว (วันที่ 1 เดือน 1 ตามปฏิทินจีน)

จริง ๆ แล้วชาวจีนก็ไม่ได้หยุดแค่ 3 วันนะ แต่ว่าบางคนอาจหยุดมากถึง 15 วันเลยทีเดียว (สังเกตจากช่วงเทศกาลตรุษจีน นักท่องเที่ยวจีนล้นเลยเนอะ)

— — — — — — — — — — — — — — —

ในวันขึ้นปีใหม่ตรุษจีนนี้ พวกเรา InfoStory

新年快樂 ขอให้เพื่อน ๆ มีความสุขในวันปีใหม่

恭喜发财 龙马精神 ขอให้ร่ำรวยเงินทองกันในปีนี้และขอให้มีสุขภาพที่แข็งแรงกันทุกท่านนะคร้าบบผม

(ขออนุญาตไปก๊อปคำอวยพรในรูปแบบของภาษาจีนมานะคร้าบ เพราะเกินความสามารถในการอ่านของพวกเราไปนิดนึง หากเลือกใช้คำผิดพลาดประการใดต้องกราบขออภัยนะคร้าบบ🙏🙏)

#ตรุษจีน

#InfoStory

แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม

- https://www.museumthailand.com

- https://missiontothemoon.co/entertainment-chinese-new.../

- https://www.penguin.co.uk/.../chinese-new-year-facts-and...

- https://chinesenewyear.net/21-things-you-didnt-know.../