ส่องโลกของ "เบอร์เกอร์ (Burger)"

19 มกราคม 2022
InfoStory, อาหารฝรั่ง, อาหารและเครื่องดื่ม

เพื่อน ๆ คิดว่าเมนูอาหารจานด่วนอย่าง “เบอร์เกอร์หรือแฮม […]

เพื่อน ๆ คิดว่าเมนูอาหารจานด่วนอย่าง “เบอร์เกอร์หรือแฮมเบอร์เกอร์” มีต้นกำเนิดมาจากประเทศใด ?

ถ้าเดาเล่น ๆ จากแบรนด์ที่มีชื่อเสียงกับอาหารฟาสต์ฟู้ดอย่าง Burger King หรือ McDonald's

ก็คงจะทำให้เราตอบว่าประเทศอเมริกา !

อันที่จริงแล้ว… ไม่ใช่นะคร้าบ

เพราะดั้งเดิมนั้นมาจากชาวเยอรมัน ที่เมืองฮัมบูรก์ ประเทศเยอรมนี

แต่ก็คงจะเถียงไม่ได้ หากเราบอกว่าชาวอเมริกัน เป็นคนที่ทำให้ทั้งโลกรู้จักตั้งแต่ชื่อเรียกแฮมเบอร์เกอร์ ไปจนถึงแฟรนไชส์ที่เน้นไปกับขายเพียงแต่เมนูนี้

เรื่องราวของเบอร์เกอร์เป็นอย่างไร ?

พวกเรา InfoStory ขอพาเพื่อน ๆ ไปรู้จักกันในภาพอินโฟกราฟิกสุดสบายตากันได้เลย !

—--------

สำหรับเพื่อน ๆ ที่อยากอ่านเรื่องราวความเป็นมาของแฮมเบอร์เกอร์ต่อ ก็เชิญด้านล่างได้เลย !

[ถ้าแฮมเบอร์เกอร์ ไม่ได้มีต้นกำเนิดที่อเมริกา แล้วมันที่ไหนกันละ ?]

คำตอบ ก็คือกำเนิดที่เมืองฮัมบูรก์ (Hamburg) ประเทศเยอรมนี

แต่ก็ว่ากันว่าอีกว่า เจ้าแฮมเบอร์เกอร์เวอร์ชั่นดั้งเดิมจากเยอรมนี เค้าก็ไปได้แรงบันดาลใจมาจากชาวรัสเซีย

ซึ่งชาวรัสเซีย ก็เรียนรู้มาจากวัฒนธรรมการกินของนักล่าอาณานิคมชาวมองโกล (จากแก๊งนักล่า หลานชายของพี่เจงกิส ข่าน เขาน่ะนะ)

อะ ฟังไปมา ๆ อาจเริ่มงงเล็กน้อย คือ เรื่องมันเป็นแบบนี้

ปี ค.ศ. 1200 : ว่ากันว่านักล่าอาณานิคมชาวมองโกลของคุณพี่เจงกิส ข่าน จะชอบขี่ม้าไล่ล่ายีดครองเมืองต่าง ๆ โดยระหว่างการไล่ล่า ก็จะชอบพกเนื้อวัว เนื้อกวางดิบติดไว้บนอานม้า ก่อนที่จะนำมาทุบแล้วปรุงทานกันเป็นสเต็ก

ซึ่งลักษณะการทานเนื้อแบบนี้ ก็ได้ถูกเผยแพร่ต่อมายังผู้ถูกล่าอย่างชาวรัสเซีย ซึ่งเมนูนี่มีชื่อว่า “สเต็กเนื้อทาร์ทาร์ (Steak Tartare)"

ปี ค.ศ. 1747 - 1800 : ชาวเยอรมันได้ออกเดินทางไปทำการค้าจากท่าเรือฮัมบูร์ก (Hamburg) ไปที่กรุงมอสโก ก็ได้พบกับสูตรสเต็กเนื้อทาร์ทาร์นี้เข้า จึงนำกลับมาเผยแพร่กับชาวเยอรมัน

ปี ค.ศ. 1802 : ซึ่งเจ้าเมนูสเต็กเนื้อดิบนี้ ก็เป็นที่นิยมมาก ๆ

มากจนไปถึงฝั่งของชาวอังกฤษ ซึ่งในขณะนั้นเอง “The Oxford English Dictionary” ก็ได้บันทึกชื่อของเมนูสเต็กนี้ว่า “ฮัมบูร์กสเต็ก (Hamburg Steak)” เอาไว้อย่างเป็นทางการในพจนานุกรม

(แต่สำหรับเวอร์ชันฮัมบูร์กสเต็ก จะเป็นเนื้อที่ปรุกสุกแล้วนะคร้าบ)

จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1847 ก็ได้มีชาวเยอรมัน(ทหารเรือ) ที่ได้อพยพไปยังทวีปอเมริกา โดยนั่งเรือโดยสารฮัมบูร์กอเมริกา (Hamburg America Line) ออกไป

แน่นอนว่า สิ่งสำคัญนอกจากทรัพยากรที่จับต้องได้นำติดตัวไปแล้ว

สูตรอาหารก็เป็นหนึ่งในทรัพยากรทางความคิดที่สำคัญของเหล่าผู้อพยพชาวยุโรป

โดยชาวเยอรมันกลุ่มหนึ่ง ที่นำสูตรการทำสเต็กเนื้อบดทุบหรือที่ชาวยุโรปรู้จักในชื่อของ Hamburg steak ไปปรุงแต่งที่ทวีปอเมริกา ก็เลยเกิดเป็นที่นิยมมาก ๆ ขึ้นมา

และในปี ค.ศ. 1885 - 1900 ก็ได้มีชาวอเมริกันนำสูตรฮัมบูร์กสเต็กไปพัฒนา บ้างก็เอาไปทำเป็นไส้ ประกบด้วยผัก ชีส และขนมปังทั้ง 2 ด้าน จนกลายเป็นแฮมเบอร์เกอร์ ในรูปแบบปัจจุบัน

อ่านถึงตรงนี้ เพื่อน ๆ คงจะทราบกันแล้วละว่า ชื่อของแฮมเบอร์เกอร์ (Hamburger) ที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับแฮมและไม่ได้มีต้นกำเนิดจากชาวอเมริกันตั้งแต่เริ่ม ซึ่งเป็นชื่อที่ตั้งมาจากสูตรดั้งเดิมที่มาจากผู้อพยพชาวเมืองฮัมบูร์กในเมนู Hamburg Steak นั่นเองจ้า

—-

-เพิ่มเติมนิดนึงกับเรื่องราวของ “สเต็กทาร์ทาร์ (Steak Tartare)”-

สเต็กทาร์ทาร์เป็นอาหารที่ทำมาจากเนื้อวัวบดหรือสับละเอียด ว่ากันว่าในอดีตสมัย เจงกิส ข่าน คือผู้ที่เป็นแรงบันดาลใจที่ทำให้เกิดเมนูนี้

จนมาถึงสมัยที่หลายชายของเจงกิส ข่าน หรือ “กุบไล ข่าน” ได้เข้ามายึดกรุงมอสโก

แน่นอนว่าเขาได้นำเนื้อที่พกติดไว้บนหลังม้า นำมาทุบ สับ ปรุงให้สุกแล้วทาน (บางตำราก็ว่าทานดิบ ๆ แบบนั้นละ) ของชาวมองโกลไปเผยแพร่ให้กับชาวรัสเซียในกรุงมอสโก

ซึ่งคำว่าทาร์ทาร์ ที่ชาวรัสเซียตั้งชื่อให้กับเมนูนี้ ก็สื่อความหมายว่า “เมนูของผู้บุกรุกจอมป่าเถื่อน”

—--------

[“ชาร์ลี นากรีน” ฉันจะตะหากละ คือผู้คิดค้นแฮมเบอร์เกอร์คนแรกในอเมริกา !!]

ตามเรื่องเล่าต้นกำเนิดของเมนูแฮมเบอร์เกอร์ ที่กลายมาเป็นที่นิยมในปัจจุบัน

ถูกคิดค้นมาจากหนุ่มวัย 15 ปี ที่มีชื่อว่า ชาร์ลี นากรีน (Charles Nagreen) ในปี ค.ศ. 1885

ชาร์ลี ได้นำสูตรสเต็กเนื้อฮัมบูร์ก ที่ไม่ค่อยจะขายดีของเขา มาดัดแปลงโดยปั้นเนื้อที่บดละเอียดให้แบนแล้วนำไปทอด ปิดท้ายด้วยการเพิ่มขนมปังประกบไป 2 ข้าง พร้อมผักและชีส จากนั้นชาร์ลีก็นำไปวางขายในงานซีย์มัวร์แฟร์ (Seymour Fair)

ก่อนที่เมนูนี้จะกลายเป็นที่นิยม และถูกเรียกว่า “แฮมเบอร์เกอร์” ที่ตั้งชื่อตามเมนูต้นกำเนิดอย่างสเต็กฮัมบูร์ก

—--------

[อาจะเป็นไปได้ว่า ชาร์ลี นากรีน อาจเป็นแค่คนที่แอบอ้างว่าเป็นผู้คิดค้นแฮมเบอร์เกอร์…]

ยังไม่พอ… ก็ยังมีอีกเรื่องราวหนึ่งของสองผู้ที่อ้างว่า ตนเองเป็นคนคิดค้นอาหารจานด่วนอย่างแฮมเบอร์เกอร์

สองคนนี้ มีชื่อว่า แฟรงก์กับชาร์ลส์ เมนเชส (Frank & Charles Menches) ที่คิดค้นเมนูแฮมเบอร์เกอร์ในช่วงปีเดียวกันกับชาร์ลี นากรีน กล่าวอ้างว่าค้นพบ คือ ปี ค.ศ. 1885

แต่เรื่องของแฟรงก์กับชาร์ลส์ ก็คือ พวกเขาบังเอิญได้เนื้อวัวมาจากพ่อค้า (ซึ่งตอนแรกพวกเขาสั่งเนื้อหมู) ซึ่งพวกเขาต้องรีบทำเมนูอาหาร เพื่อส่งไปประกวดในงานแฟร์ มันก็เลยออกมาเป็นเนื้อบดทุบ ประกบด้วยขนมปัง 2 ข้าง

ซึ่งแฟรงก์กับชาร์ลส์ก็ได้ตั้งชื่อเมนูนี้ว่า แฮมเบอร์เกอร์แซนวิช (Hamburger Sandwich)

แต่คำว่า Hamburger มันกลับมาชื่อจากเมือง Hamburg ของรัฐ New York ในอเมริกา ที่เป็นบ้านเกิดเมืองนอนของพวกเขา

—--------

[หรือเป็นไปได้ว่า แฮมเบอร์เกอร์อาจมีต้นตำรับมาจากชาวกรีซ]

เรื่องนี้ค่อนข้างสั้น คือ มีเจ้าของร้านอาหารที่ชื่อว่า Fletcher Davies เป็นเจ้าของร้านอาหารกรีซในรัฐเท็กซัส ได้ออกมากล่าวอ้างว่า แฮมเบอร์เกอร์ เนี่ย มันมาจากสูตรอาหารของชาวกรีซของร้านเขา ตะหากละ…

แต่หากว่าคุณเฟลทเชอร์ กล่าวอ้างได้แบบนั้น

ร้านลูอิสลันช์ (Louis’ Lunch) ในรัฐคอนเนคติคัท ที่โด่งดังในปี ค.ศ. 1895 ก็อาจถือได้ว่าเป็นร้านอาหารแห่งแรกที่ทำแฮมเบอร์เกอร์หรือเนื้อบดประกบขนมปัง ออกมาเป็นร้านแรกในอเมริกา (ซึ่งหอสมุดคองเกรสสหรัฐ ก็ยังได้ยกให้ร้านลูอิสลั้นช์ เป็นร้านแรกด้วยเหมือนกันนะ)

—--------

อย่างไรก็ดี… ไม่ว่าจะใครจะคิดค้นแฮมเบอร์เกอร์ขึ้นมานะ

แต่งานนี้ McDonald ที่ก่อตั้งในปี 1940 และ Burger King ที่ก่อตั้งในปี 1954 ขอยึดตลาดไปก็แล้วกันนะ

เพราะจากตัวเลขแฟรนไชส์ร้านเบอร์เกอร์ที่ขายดีที่สุดของโลกในปี 2020 เนี่ย

- McDonald’s มียอดขาย 2,900,000 ล้านบาท โดยมีจำนวน 39,000 สาขาทั่วโลก

- Burger King มียอดขาย 662,000 ล้านบาท โดยมีจำนวน 18,625 สาขาทั่วโลก

ซึ่งยอดขายหลัก ๆ ก็มาจากผลิตภัณฑ์เมนูเบอร์เกอร์นี้ละ (แน่นอนว่า ไม่ใช่เมนูไก่ทอด แต่เราว่าไก่ทอดของแม็คก็อร่อยสนุกไม่แพ้ KFC เหมือนกัน)

ถ้าอย่างนั้น พวกเราขออนุญาตจบเรื่องราวเอาไว้ที่ตรงนี้ก่อนละกันคร้าบ :):)

#เบอร์เกอร์

#InfoStory

แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม

-หนังสือ “ตำนานอาหารโลก”