หนึ่งในสตรีทฟู้ดชื่อดังของฟิลิปปินส์
หยุดยาวสงกรานต์ไปไหนกันบ้างเพื่อน ๆ
ของพวกเราก็อยู่ในกทม. นี่ละ (แต่จริง ๆ ก็แอบอยากไปดูซากุระบานที่ญี่ปุ่นเหมือนกันนะ)
วันก่อนไปเดินตลาดตรงท่าน้ำนนท์ แล้วเห็นเจ้าไข่ข้าว (แต่ว่ามันดูสุกกว่าที่คิดอยู่เหมือนกัน) ก็เลยทำให้นึกถึงเมื่อเดือนก่อนที่เราแอบส่อง story ของเพื่อนที่เขาไปเที่ยวฟิลิปปินส์มา
แน่นอนว่าเพื่อนคนนี้ไปกินไข่ข้าวต้นฉบับมา ซึ่งวิธีการกิน ส่วนตัวเราคิดว่าค่อนข้างโหดนิดนึง เพราะมันเป็นตัวอ่อนเลย ! (อาจเพราะเราไม่เชี่ยวชาญอะไรแบบนี้ เอาง่าย ๆ ใจไม่ถึงไม่กล้ากิน 😂)
แต่พูดถึงเรื่องต้นฉบับแล้วเนี่ย…ใน Reddit เราเห็นก็มีแอบเถียง ๆ กันอยู่เหมือนกันนะ เพราะมันเป็นเมนูที่มีทั้งในบ้านเราเอง หรือ กัมพูชา เวียดนาม ก็กินกันแบบฟิลิปปินส์
หาไปหามา ก็ยิ่งทำให้พูดยากขึ้นไปอีกนิดนึงว่ามีต้นกำเนิดมาจากฟิลิปปินส์…จริงหรือเปล่าเนอะ… แต่เอาเป็นว่ามันโด่งดังมาจากฟิลิปปินส์ เพราะฟิลิปปินส์นำวัฒนธรรมการกินนี้ไปผูกกับเอกลักษณ์ของชาติ (National Street Food)
งั้นวันนี้พวกเรา InfoStory ขอพาเพื่อน ๆ ไปอ่านเรื่องราวของไข่ข้าวกันเบา ๆ ในวันหยุดกันดีกว่า !
เดินทางกลับบ้านและเล่นน้ำสงกรานต์กันอย่างปลอดภัยนะคร้าบบ
สุขสันต์วันสงกรานต์กับทุกท่านด้วยนะคร้าบ 🔫🎉
ปล. เราเข้าใจว่าไข่ข้าวเนี่ย มีดราม่าเรื่องของศีลธรรมในการกินเมนูนี้มาตลอด ไม่ใช่แค่ไทยนะ แต่ชาวต่างชาติก็พูดถึงเยอะเหมือนกัน ลองไปหาใน reddit ดู มีให้อ่านจนตาแฉะเลย ฉะนั้นในโพสนี้เราขอไม่กล่าวถึงเยอะ เอาเป็นว่าเรามารู้จักกันในแบบของคนเสพความรู้รอบตัวกันแทนนะ 🙏

— — — — — — — — — — — —
[ ไข่เป็ดที่ปฏิสนธิแล้ว…ก็กินได้เหรอ ? 🥚🦆 ]
เป็นคำถามที่ฟังดูอาจตลกมาก เพราะถามว่ากินได้เหรอ ขึ้นชื่อว่าเป็นอาหารก็ต้องกินได้สิ !
แถมไข่เป็ดที่ปฏิสนธิจนเป็นตัวอ่อนแล้วอย่างไข่ข้าวเนี่ย ถือว่าเป็นหนึ่งในความตั้งใจอย่างมีขั้นตอน ไม่ใช่ความบังเอิญในการค้นพบแบบอาหารยุโรปเด้อ
ไข่ข้าว คือไข่เป็ดที่ปฏิสนธิแล้วและถูกบ่มให้ตัวอ่อนพัฒนาอยู่ช่วงหนึ่ง ก่อนนำไปต้มหรือทำให้สุกแล้วกินจากเปลือก คือไม่ใช่ไข่เสีย และไม่ใช่ไข่ต้มธรรมดา
คำว่า Balut ซึ่งเป็นชื่อของเมนูนี้ในฟิลิปปินส์ จริง ๆ มีความหมายตรงตัวว่า Boiled Fertilized duck egg แต่เราไปอ่านจากชิ้นงานใน Journal of Ethnic Foods เขาอธิบายว่าชื่อมันมาจากวิธีทำแบบดั้งเดิม คำนี้สัมพันธ์กับความหมายว่า “wrapped” หรือ “ห่อ/คลุมอยู่” (เดาว่าก็น่าจะคือไข่นี่ละที่คลุมตัวอ่อนอยู่)
🇵🇭 ในฟิลิปปินส์ มาตรฐานบ่มตัวอ่อนของไข่ข้าวที่นิยมที่สุดคือ 17–18 วัน ซึ่งเขาจะเรียกว่า "Balut sa Puti" (แปลว่า "ห่อด้วยสีขาว") หมายถึงตัวอ่อนยังถูกห่อหุ้มด้วยเยื่อสีขาวอยู่ กระดูกและจะงอยปากยังอ่อนนุ่มพอที่จะเคี้ยวกินได้ไม่ลำบากมนุษย์จนเกินไป
.
🤓 เราได้ถามเพื่อนที่ไปกินไข้ข้าวที่ฟิลิปปินส์มา เห็นเขามีขั้นตอนการกินสักเล็กน้อย เลยพอจะมาแชร์ให้เพื่อน ๆ อ่านตามกันได้
🐣 คือภายในเปลือกไข่ จะประกอบด้วย 4 ส่วนหลัก
1. น้ำในไข่ (Broth/Juice)
น้ำนี้คือคร่ำที่หล่อเลี้ยงตัวอ่อนระหว่างการบ่ม มีรสคล้ายน้ำซุปไก่อ่อน ๆ แต่เข้มกว่า เป็นส่วนแรกที่เราจะได้ชิมหลังจากเคาะเปลือกไข่ด้านบนออกมา เขาบอกว่าส่วนนี้ละ คือส่วนที่อร่อยอูมามิที่สุด
(ซึ่งก่อนจะดูดน้ำเนี่ย เขาก็มีการปรุงรสด้วยเกลือหรือน้ำส้มสายชูก่อนอีกด้วยนะ)
2. ไข่แดง (Yolk)
เนื้อสัมผัสมัน นุ่ม ครีมมี่ คล้ายคัสตาร์ดคล้ายชีส แต่แน่นกว่าเยอะ ก็ไม่แปลกรสชาติเข้มกว่าไข่ต้มทั่วไปหลายเท่า เพราะไข่แดงในบาลุตผ่านกระบวนการพัฒนาของตัวอ่อนที่ทำให้โปรตีนถูกย่อยสลายเป็นเปปไทด์ขนาดเล็ก
3. ตัวอ่อน (Embryo)
ส่วนที่เราคิดว่าแอบน่ากลัวอยู่ (ไม่แอบอะ555) แต่เพื่อนเราบอกว่ามันก็กลัว แต่คนพื้นบ้านฟิลิปปินส์ถ้ารู้ว่าเราเป็นมือใหม่เพิ่งเคยลอง เขาจะยืนตบมือเชียร์ให้เรากินเลยนะ
กองเชียร์เยอะ มันเลยต้องกิน 555
เพื่อนบอกว่ารสคล้ายเนื้อไก่นุ่ม ๆ ผสมกับกลิ่นเห็ด เนื้อสัมผัสนุ่ม ตัวกระดูกอ่อนกรุบ ๆ
4. ไข่ขาว (Albumen)
จะเป็นส่วนที่อยู่ก้นเปลือก มีลักษณะแข็งและเหนียว โดยเฉพาะในไข่ที่บ่มนานขึ้น อันนี้เห็นว่าส่วนนี้คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยกิน เพราะเนื้อสัมผัสคล้ายยางเคี้ยวแล้วไม่อร่อย ถือเป็นส่วนที่ทิ้งได้โดยไม่เสียดาย
(เพื่อนเราบอกว่าจำไม่ได้แห่ะ มันเคี้ยวตัวไปแล้ว ก็วางไข่แล้วจำไม่ได้แล้ว โฟกัสแค่ตอนเคี้ยวตัวอ่อน)
— — — — — — — — — — — —
[ ไข่ข้าวสตรีทฟู้ดส์แห่งชาติของฟิลิปปินส์ ถ้าไม่ได้มาจากฟิลิปปินส์…แล้วมาจากไหนน้า ? ] 🇵🇭🤔
คำตอบคือ ไข่ข้าวทุกสูตรที่เราเห็นกันใน SEA แถบบ้านเราและเพื่อนบ้าน เขาเชื่อกันว่ามีรากฐานมาจากอาหารจีนโบราณชื่อว่า Máodàn – 毛蛋 ซึ่งอาหารตีนในลักษณะแบบนี้เนี่ย โบราณเขาเชื่อว่าเป็นยาบำรุง (ก็โปรตีนแน่น ๆ ซะขนาดนี้เนอะ)
ต่อมากลุ่มพ่อค้าและผู้อพยพชาวจีน (Chinese diaspora) ในช่วงหลายร้อยปีก่อน ก็ได้นำวัฒนธรรมการกินเจ้าไข่ข้าวออกไปด้วย คาดว่าไปเข้าสู่ฟิลิปปินส์ราว ๆ ศตวรรษที่ 16 ก่อนยุคอาณานิคมสเปน
ที่มันฮิตจนเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์สตรีทฟู้ดส์ฟิลิปปินนส์ เพราะฟิลิปปินส์มีฐานเลี้ยงเป็ดที่ดีมากอยู่แล้ว จึงเกิดการเอาเทคนิคนี้มาปรับใช้กับวัตถุดิบท้องถิ่นและพัฒนาเป็นระบบการผลิตแบบของตัวเองจริง ๆ
ด้วยความที่เมนูนี้มันเข้ากับวิถีการกินแบบชุมชนของชาวฟิลิปปินส์ด้วยอยู่แล้ว รัฐบาลเขาเองก็ยังช่วยทำให้มันแพร่หลายเป็นอุตสาหกรรมจริง และผูกมันเข้ากับภาพจำของความเป็น Filipino ได้ (อันนี้เราเห็นพวก Department of Tourism ของฟิลิปปินส์ก็โปรโมตเมนูไข่ข้าวเยอะมากเลยละ)
ก็ถือว่าเป็นภาพจำของเราไปแทนที่ทำให้นึกว่าไข่ข้าวนี้ มีต้นกำเนิดมาจากชาวฟิลิปปินส์ (แต่แท้จริงแล้วมาจากชาวจีนจ้า 👲🇨🇳)
.
ถ้าเพื่อน ๆ อยากอ่าน คห. ชาวต่างชาติเถียงกันเรื่อง ethical ของการกินเมนูนี้ ตามอ่านได้ใน Reddit ชื่อกระทู้นี้เลย 😅
- กระทู้ Anyone ever tried balut eggs?
- กระทู้ Why do foreigners use "balut" as an example when most of us don't even have it ?
.
#InfoStory
#ไข่ข้าว #บาลุต
#Balut #ฟิลิปปินส์
แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม
- บทความ รู้จัก “ไข่ข้าว” เมนูสุดแปลก แต่มีทั่วไปในอาเซียน จากเว็บ ศิลปวัฒนธรรม (silpa-mag)
- บทความ ไข่ข้าว ไข่ตัว อาหารเลิศรส หน้าตาน่ารักน่าชัง จากเว็บ Wongnai
- บทความ ไข่ข้าว ไข่ตัว ความอร่อยของไข่ไม่ฟักตัว จากเว็บ Krua
- บทความ What Is Balut And How Did It Become A Popular Street Food? จากเว็บ Food Republic
- บทความ Balut Eggs: Introducing The Philippines’ Strangest Snack จากเว็บ southeastasiabackpacker
