อยากรู้เรื่องอะไร?

Search

สารพัดวิธีของการ "การหั่นผัก" ! 🔪🥕

(ที่แม้แต่เราก็เพิ่งรู้ 😄) สำหรับเราแล้ว เรื่อง […]

(ที่แม้แต่เราก็เพิ่งรู้ 😄)

สำหรับเราแล้ว เรื่องการหั่นผัก (Vegetable knife cuts) มันแอบเป็นเรื่องใกล้ตัวมาก คือใกล้จนกว่าจะมองเห็น 🤣

แต่พอดีว่าเมื่อวันก่อนเราบังเอิญไป (แอบ) ได้ยินเชฟในร้านอาหารฝรั่งเศสเค้าสั่งงานกันหลังครัว

คล้ายกับว่ามีพ่อครัวน้องใหม่ที่มาฝึกงาน (น่าจะเป็นเช่นนั้น) แล้วเหมือนโดน head chef ดุเรื่องการหั่น แต่น้องเองก็ยังดูเด็กอยู่เลย และบังเอิญว่าไอจานที่เฮ้ดเชฟเขาด่านั้นมันดันเป็นจานที่เราสั่งพอดี แห่ะ ๆ (อยากเป็นกำลังใจให้น้องเชฟคนนั้น 🤗)

ทีนี้ พอนั่งฟังไปแล้วก็แอบงงอยู่ว่า วิธีการหั่นอันนั้นมันคืออะไรนะ ?

คือพอเรามาดูที่จานเราตอนเสร็จแล้ว มันก็เอ้ะ หั่นฝานแบบบาง ๆ ธรรมดานี่นา… (ซึ่งแน่นอนมันไม่ธรรมดา แค่เราเองอะ ที่ดูไม่ออก 555 🤣)

ก็ไม่แปลกที่สไตล์เสพความรู้ไม่คู่ทำจริงแบบเรา คงไม่สามารถหั่นได้ เพราะในเรื่องของการหั่นผัก เราก็เคยทราบมาจากเพื่อนที่เป็นเชฟประจำโรงแรมหรูย่านนานา ว่ามันอยู่ที่การฝึกฝนล้วน ๆ เลย เพราะมันไม่ใช่แค่ต้องหั่นได้ ทุกคนเรียนรู้ได้เหมือนกันจากตำราเดียวกัน หากแต่พื้นฐานและทักษะอย่างเช่นการใช้มีดหั่นให้มีขนาดเท่ากันทุกชิ้น ทุกรอบ ทุกแบบ ต้องมีความเร็วแต่ประณีต ต้องมีความสวยงามและอร่อย (ฟังแล้วก็เครียดตาม😵)

งั้นวันนี้พวกเรา InfoStory ขอพาเพื่อน ๆ ไปแอบส่องกันสักนิดว่า การหั่นผักแต่ละแบบเนี่ย เขามีชื่อเรียกอะไรกันบ้างนะ ? (ฉบับมือใหม่)

ปล. ในโพสนี้เราขอเล่าเรื่องสไตล์แบบเพจเราที่อาจไม่ได้เน้นในเรื่องของวิธีการหั่นนะคร้าบผม (เนื่องจากว่าเราเองไม่ได้เชี่ยวชาญเทคนิคการหั่นหรือการใช้มีดแต่อย่างใด เพียงแต่รักในการอ่านเรื่องราวและนำมาย่อยต่อให้เพื่อน ๆ รับอ่านกันเพลิน ๆ 🥰)

อินโฟกราฟิกการหั่นผัก (Vegetable knife cuts) มีภาพผักบนจานหลายรูปทรง ทั้งลูกเต๋า ชิ้นสับ แว่นและเส้น พร้อมชื่อเรียกไทย–อังกฤษ

— — — — — — — — — — — — — — — —

[ ⏳ เมื่อมนุษย์เริ่มรู้จักการ “หั่น” 🪨 ]

เรื่องราวตรงนี้อาจย้อนกลับไปได้ตั้งแต่ในช่วงสมัยก่อนประวัติศาสตร์เลยละ (ก็แค่ 2.6 ล้านปีก่อนเท่านั้นเอ้งงงง) !

มนุษย์ยุคหินจำเป็นต้องหาวิธีเตรียมอาหารให้พร้อมกินและเคี้ยวง่ายขึ้น ในสมัยนั้นจึงมีเครื่องมือสุดไฮเทคที่เรียกว่า “หินฟลินต์ (flint)” มาทำเป็นใบมีดหยาบๆ เพื่อสับสัตว์หรือพืชที่ล่ามาได้

ถือเป็นจุดกำเนิดของ “การหั่น” โดยมนุษย์ที่แท้จริง ซึ่งในตอนนั้นไม่ได้มีจุดประสงค์อื่นใด นอกจากการอยู่รอดและปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมเท่านั้น

เมื่อเวลาผ่านไปเทคโนโลยีการผลิตเครื่องมือเริ่มพัฒนา (อาจเรียกได้ว่าเป็นเทคโนโลยีของจริงงแล้ววว 😆) จากหินธรรมดาสู่การหลอมโลหะในยุคสัมฤทธิ์ (Bronze Age) และต่อมาในยุคเหล็ก (Iron Age) ซึ่งช่วยให้มีดมีความคมและทนทานมากขึ้น

.

ในอารยธรรมอียิปต์ โรมัน และกรีก เราจะพบหลักฐานของมีดที่ผลิตจากโลหะซึ่งถูกใช้ในการเตรียมอาหารและพิธีกรรมต่าง ๆ การหั่นผักในสมัยนั้นแม้จะเป็นกิจวัตรประจำวันที่เรียบง่าย แต่ก็แฝงไปด้วยความรู้สึกของการประดิษฐ์และความชำนาญของฝีมือช่างตีมีด

แต่ในสมัยนั้นเนี่ย การหั่นผักส่วนใหญ่เขาจะไม่ได้หั่นเพื่อนำมาทำอาหารนะ แต่ว่าตำราการแพทย์โบราณหลายเล่มของทางตะวันออกกลางบางเล่มกล่าวถึงการเตรียมผักสมุนไพรที่หั่นเป็นชิ้นๆ สำหรับทำยารักษาโรคอีกด้วย เพราะในสมัยก่อนนั้นยังไม่รู้จักการสกัด จึงต้องใช้วิธีการหั่นหรือสับให้ละเอียดแทน

.

[ ทำไมหลายชื่อเรียกวิธีการหั่นผัก จึงมีชื่อเรียกเป็นภาษาฝรั่งเศส ? 🔪🇫🇷 ]

เพื่อน ๆ คงพอจะคุ้นชื่อเรียกการหั่นผักแนวนี้กันมาบ้าง

Julienne - หั่นเส้นบางยาว

Brunoise - หั่นเป็นลูกเต๋าจิ๋วๆ

Chiffonade - ซอยใบผักให้บางๆ เป็นการหั่นแบบฝอย (จากที่เราเข้าใจคือนำเอาผักมาซ้อนทับกันหลายใบ จากนั้นจึงม้วนแล้วค่อยหั่นซอย)

เหล่าชื่อเรียกจากด้านบนนี้เป็นชื่อเรียกที่มาจากภาษาฝรั่งเศส (อันที่จริงยังมีอีกเยอะเลยเช่น Batonnet, Rondelle, Mirepoix, Jardiniere, Tourné โอโหหห เยอะเอาเรื่องเลย)

.

ว่าแต่ทำไมกันนะ 🤔 ?

เมื่อเข้าสู่ยุคกลางและยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา (Renaissance) ในยุโรป อาหารเริ่มมีความประณีตและมีการจัดวางอย่างสวยงามบนโต๊ะอาหารมากขึ้น

วัฒนธรรมอาหารฝรั่งเศสในยุโรปเนี่ย ก็เปรียบเสมือนพระเอกของอาหารตะวันตกที่ชวนให้นึกถึงความหรูหรา ในช่วงศตวรรษที่ 17-19 ราชสำนักฝรั่งเศสให้ความสำคัญกับความประณีตงดงามในอาหารมาก จนมีเชฟดังๆ อย่างเช่นเชฟอ็อกุสต์ เอสคอฟฟิเอร์ (Auguste Escoffier) มาจัดระบบระเบียบวิธีครัวอย่างละเอียด ตั้งแต่แบ่งหน้าที่ในครัว ยันการตั้งชื่อเทคนิคการหั่น ลงในตำราทำอาหารอย่าง Le Guide Culinaire

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20 ฝรั่งเศสถูกยกให้เป็น “ศูนย์กลางของอาหารหรู (haute cuisine)” ซึ่งมีผลต่อการรับรู้ในระดับสากล ไม่ว่าจะเป็นในวงการร้านอาหารระดับมิชลินหรือในโรงเรียนทำอาหารชั้นนำอย่าง Le Cordon Bleu พอฝรั่งเศสได้มาตรฐานระดับสูงแบบนี้ขึ้นมา จึงทำให้โรงเรียนสอนทำอาหารในยุโรปและอเมริกาจึงยึดคำศัพท์ฝรั่งเศสเหล่านี้เป็นมาตรฐานสากลตามไปด้วย ถึงแม้หลาย ๆ คำอาจจะมีชื่อเรียกเป็นภาษาอังกฤษให้เข้าใจง่ายเช่น หั่นแบบลูกเต๋าสี่เหลี่ยมเล็ก (Small dice cut) เป็นต้น แต่ก็ว่ากันว่าปรับมาจากวิธีการของฝรั่งเศส

.

Vegetable knife cuts — การหั่นผักในครัวหลากวัฒนธรรม

🤓 แต่พวกเราเข้าใจว่า หลากวัฒนธรรมทั่วโลกก็ทำให้เกิดสารพัดวิธีการหั่นที่หลากหลาย

ซึ่งหลายวิธีก็ไม่ได้มาจากการหั่นที่ประณีตของฝรั่งเศสนะ

(คหสต. - หรืออาจจะมี… ก็ไม่มั่นใจ แต่เราแค่เชื่อว่าการหั่นหรือทักษะการใช้มีด มันมีอยู่ในตัวของเชฟหลาย ๆ ชนชาติอยู่แล้ว พวกเขาไม่ได้เพิ่งจะมาเรียนรู้กันในศตวรรษที่ 19 จากฝรั่งเศสไรงี้หรอกนะ เพียงแต่ว่า มันเหมือนกับมีตำราที่มาเผยแพร่ให้เราเรียนรู้แบบสากล เท่านั้นเองเนอะ)

🇨🇳👲 อย่างในอาหารจีนเอง ก็โดดเด่นในเรื่องของการผัด อย่างเช่นข้าวผัด ส่วนใหญ่ก็ต้องการชิ้นผักที่ขนาดใกล้เคียงกัน เพื่อให้สุกพร้อมกัน จึงเกิดเทคนิคการหั่นแบบหลากหลาย เช่น Roll Cut (หรือ Oblique Cut) ที่หั่นเฉียงเป็นมุม กลิ้งผักไปเรื่อยๆ เพื่อให้ได้ผิวสัมผัสมากขึ้น ผักจึงซึมซอสเร็ว อร่อยแบบกรุบกรอบ (อันนี้ในหัวเราจะนึกถึงหั่นแครอทนะ)

🎎🇯🇵 หรือมาที่ฝั่งของชาวญี่ปุ่นที่จะเน้นความพิถีพิถันและความสวยงาม การหั่นในแบบญี่ปุ่นอาจไม่จำเป็นต้องรีบร้อนขนาดนั้น (แต่ก็ไม่ได้อืดแน่นอน) อย่างเช่น

- かつら剥き(Katsuramuki) ที่ใช้วิธีฝานผักเป็นแผ่นยาวบางๆ หมุนรอบหัวผักไปเรื่อย ๆ ซึ่งนอกจากจะสวยแล้ว ยังช่วยให้ผักบางเฉียบ และซอยต่อเป็นเส้นได้ง่าย (โดยมากจะเป็นพวกหั่นแครอท แตงกวา บีทรูท) โดยจะใช้มีดญี่ปุ่น Nakiri (มีดรูปทรงเฉพาะของญี่ปุ่นดั้งเดิม) ที่ออกแบบมาเพื่อหั่นผักโดยตรง ช่วยให้ได้ความหนาบางสม่ำเสมอ

- 乱切り(Ran-giri) หั่นเฉียงแบบไม่เป็นระเบียบ

- 千切り(Sen-giri) ฝานแบบเส้นบางยาว คล้ายแบบ Julienne

.

ว่าแล้ว พวกเราขอไปอนุญาตลองฝึกหั่นแครอทดูก่อนนะคร้าบ 🤣

เรื่องการใช้มีดเนี่ย ยังคงย๊ากยากกกสำหรับพวกเราพอสมควร แต่ว่าพออ่านเรื่องราวมากขึ้น ก็ยิ่งอยากลองมากขึ้น (เหมือนที่อยากลองชิมอาหารแปลก ๆ นั่นเอง) หวังว่าคงเป็นเรื่องราวเพลินเพลินให้อ่านกันในวันหยุดนะคร้าบ 🥰🙏

.

Vegetable knife cuts: เปิดเทียบ 12 ชื่อในภาพ

ชื่อบนภาพบางคำก็ชวนให้งงได้เหมือนกันเนอะ พวกเราเลยถอดป้ายชื่อและข้อความใต้ภาพมาไว้ให้เปิดเทียบกันครบทั้ง 12 แบบ ตารางนี้อ่านตามอินโฟกราฟิกของโพสเดิมนะคร้าบ ยังเป็นฉบับมือใหม่ชวนดูชื่อกับรูปร่างเหมือนเดิม

ชื่อภาษาอังกฤษบนภาพข้อความใต้ภาพตัวอย่าง
LARGE DICEขนาดใหญ่ ประมาณ 2 ซม
MEDIUM DICEขนาดกลาง ไม่เกิน 1.3 ซม
SMALL DICEขนาดเล็ก ประมาณ 5-6 มม.
ROUGH CHOPสับแบบไม่ละเอียด
MINCEการสับละเอียด
SLICEหั่นเป็นแว่นตามทรงอาหาร
TOURNE/CHATEAUปอกให้เป็นทรงรีหรือเรียว
JULIENNEหั่นหรือฝานเป็นเส้นบาง เรียวยาวประมาณ 2 นิ้ว
BATONNETคล้าย Julienne แต่มีความหนากว่า
CHIFFONADEนำผักมาเรียงซ้อนและม้วนเข้าหากัน จากนั้นค่อยๆหั่นฝอย
PAYSANNEหั่นเป็นแผ่นบาง มีความหนาแค่ 1 มม.
BRUNOISEหั่นทรงเต๋าจิ๋ว ไม่เกิน 3 มม.

จุดที่เราเพิ่งมองเห็นจากเรื่องนี้ คือชื่อที่ฟังคล้ายศัพท์ยาก ๆ อาจชวนให้นึกถึงภาพง่าย ๆ ต่างกัน เส้นยาว ลูกเต๋า หรือฝอยใบผัก พอนึกภาพออกก็กลับไปอ่านเรื่องเล่าในครัวฝรั่งเศสกับตัวอย่างจีน–ญี่ปุ่นต่อได้ง่ายขึ้น ส่วนรายละเอียดการฝึกมือ ยังขอยกให้คนที่เชี่ยวชาญเหมือนที่เราออกตัวไว้ตั้งแต่ต้นนะ

ถ้าอยากรู้จักอุปกรณ์ก่อนต่อ พวกเรามีอินโฟกราฟิก ประเภทของมีดทำครัวและงานที่ใช้ต่างกัน แยกไว้อีกเรื่อง เป็นพื้นหลังเรื่องอุปกรณ์ ไม่ใช่บทเรียนลงมือทำเทคนิคในโพสนี้คร้าบ

#InfoStory #หั่นผัก

#สับผัก #หั่นผักแบบฝรั่งเศส

แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม

- บทความ From Chiffonade to Julienne: A Guide to Culinary Cutting Terms จากเว็บ whatsfordinner

- บทความ Mise en place: An Essential Guide to Classic Vegetable Cuts จากเว็บ crushmag

- บทความ 19 Types of Cuts Every Cook Should Know จากเว็บ shouldit

- บทความ 9 Basic Cutting Vegetables Techniques จากเว็บ moellecollection

- บทความ รู้ไว้เรียกถูก สารพัดชื่อการหั่นผัก โดยคุณ Hoot-Hoot จากเว็บ อ่านเอา

- บทความ วิธีหั่นผักแบบต่างๆ จากเฟสบุ๊คเพจ Kitchen Chic