พอดีเมื่อวันก่อน มีเพื่อนเรา 2 คน ได้ถามเราว่า “ให้ลองลิสต์อาหารฮาวาย มาหน่อยสัก 1 อย่าง ?”
แล้วให้ตอบพร้อมกัน ถ้าตอบตรงกัน งั้นเราก็จะหาเมนูนั้นสั่งผ่าน Grab มากินกัน
(คือ อยากลองอะไรใหม่ ๆ บ้าง ฮ่า ๆ)
เราก็เลยนึกถึงเมนูข้าวหน้าปลาดิบอย่าง "Poke Bowl" แล้วก็ตอบออกไป ซึ่งก็ดันเป็นคำตอบเดียวกับเพื่อนอีก 2 คนพอดี
(เอ่อ..แน่นอนว่า ไม่มีใครตอบว่าพิซซาหน้าฮาวายเอี้ยน ซึ่งเหมือนจะเป็นอาหารอเมริกันมากกว่า แห่ะ ๆ 😅)
แต่พอไปค้นหาดูก็เลยพบว่า โอโห ! อาหารฮาวาย (Hawaiian Food) ก็มีน่าลองกินเยอะอยู่เหมือนกันนะ !
ว่าแต่… มันมีเยอะขนาดที่ว่ามีชื่อในคำค้นหาว่า “Hawaii Cuisine” เลยเหรอ ?!
คำตอบ คือ ใช่นะคร้าบบบ !
ด้วยความที่อาหารฮาวายเอง ได้รับการดัดแปลงมาจากหลาย ๆ วัฒนธรรมรอบโลก (เช่น ญี่ปุ่น จีน อเมริกัน โปรตุเกส) หรืออาจะเรียกได้ว่า ผสมเข้ากับวิถีของชาวพื้นเมืองฮาวาย + ผู้อพยพ (เช่น ชาวญี่ปุ่น ฟิลิปปินส์ เกาหลี จีน โปรตุเกส ปวยโตรีโก)
หลาย ๆ เมนูที่พบกินกันบนเกาะแห่งนี้ จึงเต็มไปด้วยความหลากหลายที่น่ากิน
ถ้าอย่างนั้นพวกเรา InfoStory ขอหยิบยกเมนูอาหารฮาวายแบบทานง่าย มาให้เพื่อน ๆ ได้รับชมเปิดโลกไปพร้อม ๆ กันดีกว่า !

— — — — — — — — — — — —
เมนูอาหารฮาวาย (Hawaiian Food) ในภาพ กับแรงบันดาลใจจากหลายวัฒนธรรม
🍙 Spam Musubi - ข้าวปั้นหน้าสแปมทอด ได้รับแรงบันดาลใจมาจากข้าวปั้นญี่ปุ่น (Japanese onigiri)
(จริง ๆ มีร้านข้าวปั้นสแปมเยอะมากเลยที่ญี่ปุ่น แต่เราเองไม่มั่นใจว่าเป็นสูตรเดียวกับที่ฮาวายไหมนะ…) 🇯🇵
🍜 Saimin - ได้รับแรงบันดาลใจมาจาก เมนูราเมนญี่ปุ่นและบะหมี่น้ำหมูแดงของจีน 🇨🇳
🥘 Loco Moco - เมนูนี้ดั้งเดิมเป็นของฮาวายเลย หน้าตาเป็นข้าวเสิร์ฟกับแฮมเบิร์ก ไข่ดาว และซอสเกรวี่ อย่างในภาพที่เราหยิบมาให้ดู (แถมเมนูนี้กลับกัน ได้รับความนิยมในญี่ปุ่นมาก ๆ เป็นหนึ่งในเมนูโยโชคุ) 🇯🇵
🥯 Malasadas - ได้รับแรงบันดาลใจมาจาก เมนู filhós ของชาวโปรตุเกส (สำหรับพวกเราเจ้าโดนัททอดนี้ หน้าตาช่างเหมือนปาท่องโก๋บ้านเรามากเลย (แค่หน้าตานะคร้าบ ฮ่าๆ) 🇵🇹
🐟🍚 Poke Bowl - เมนูที่พวกเราคิดว่า เพื่อน ๆ น่าจะพอคุ้นเคยกันมากที่สุด (เพราะเห็นมีหลายร้านให้เลือกสั่งในไทย) เจ้าเมนูนี้มันเหมือนกับข้าวหน้า คล้าย ๆ กับเมนูกับข้าวหน้าปลาดิบของญี่ปุ่น (แต่แบบฉบับของฮาวายจะเพิ่มเติมด้วยผักนานาชนิดและอาโวคาโด)
Poke Bowl กับวิถีชีวิตของชาวฮาวาย
สั้น ๆ คือ Poke เป็นปลาสดหรืออาหารทะเลที่หั่นเป็นชิ้นพอดีคำ แล้วนำไปคลุกเครื่องปรุงหรือซอสต่าง ๆ นะคร้าบ ส่วนข้าวหน้าปลาดิบแบบ Poke Bowl ในภาพ เป็นรูปแบบการจัดเสิร์ฟที่เพื่อน ๆ อาจคุ้นตากันมากกว่า
ซึ่งตรงกับคำว่า “Poke” โพเก ชื่อของเมนูนี้ที่เป็นภาษาพื้นเมือง แปลว่า หั่นให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ
ที่บอกว่ามันสะท้อนถึงวิถีชีวิตของชาวฮาวายได้ดี เพราะว่า เดิมทีปลาดิบเหล่านี้ จะมาจากชาวประมง (ซึ่งเป็นอาชีพยอดนิยมของชาวฮาวาย) ที่ออกจับปลาตามแนวชายฝั่งปะการัง
ส่วนรูปแบบร่วมสมัยที่พวกเราเห็นกัน ก็มีการเสิร์ฟกับข้าว รวมทั้งซอสและเครื่องปรุงที่หลากหลายมากขึ้น ไม่ได้มีหน้าตาหรือรสชาติแบบเดียวตายตัวนะคร้าบ
จึงทำให้ปัจจุบันเมนู Poke Bowl ไม่ได้มีเพียงแค่รูปแบบของข้าวหน้าปลาดิบ แต่อาจเป็นได้ทั้ง นาโชหน้าปลาดิบ ข้าวหน้าปลาหมึกดิบ ข้าวปั้นทอดสอดใส้ด้วยปลาทูน่าดิบ มีความหลากหลายและไม่ตายตัว
.
อีกหนึ่งเมนูที่สะท้อนวิถีชีวิตของชาวฮาวายได้ดีมาก ๆ ก็คือ…
🍠 Poi (อ่านว่า “โปย”) - เผือกบดฮาวาย ทำจาก kalo หรือเผือก เนื้อของเค้าจะเหนียว ๆ หน่อยนะคร้าบ ส่วน Laulau เป็นใบเผือกห่อเนื้อ และ Haupia ที่เห็นในภาพเป็นขนมจากกะทิ เป็นคนละเมนูกันจ้า
— — — — — — — — — — — —
ทำไมอาหารฮาวายหลายเมนูถึงมีกลิ่นอายของอาหาร “ญี่ปุ่น” 🇯🇵 ?
👉👉 ตอบสั้น ๆ ง่าย ๆ เลยก็คือ
ชุมชนชาวญี่ปุ่นที่มาตั้งรกรากมีส่วนสำคัญอยู่เหมือนกันนะคร้าบ เส้นทางของแรงงานญี่ปุ่นมาฮาวายเริ่มเป็นกลุ่มตั้งแต่ปี ค.ศ. 1868 และมีแรงงานตามสัญญาเข้ามาอีกระลอกในปี ค.ศ. 1885 ตามประวัติที่สถานกงสุลใหญ่ญี่ปุ่นในโฮโนลูลูบันทึกไว้
.
📝 ตอบแบบยาว ๆ นิดนึง คือ… (ย้ำว่า ยาวนิดนึงนะเพื่อน ๆ 😂🙏🙏)
ถ้าย้อนเฉพาะเส้นทางแรงงานญี่ปุ่น กลุ่มที่เรียกว่า Gannen mono เดินทางมาถึงฮาวายในปี ค.ศ. 1868 ซึ่งเป็นปีแรกของยุคเมจิ
ต่อมาในปี ค.ศ. 1881 พระเจ้า David Kalakaua เสด็จไปญี่ปุ่น เข้าเฝ้าจักรพรรดิเมจิ และเชิญให้ส่งผู้ตั้งถิ่นฐานมาทำงานในไร่ของฮาวาย
จุดที่สำคัญต่อจากนั้นคือ แรงงานตามสัญญาที่เรียกว่า Kanyaku imin เดินทางมาถึงในปี ค.ศ. 1885 นะคร้าบ เป็นคนละระลอกกับกลุ่มปี 1868
จึงควรแยกการอพยพแรงงานเป็นกลุ่มเหล่านี้ ออกจากเรื่องเล่าคนเรือที่อาจมาถึงก่อนหน้านั้น และไม่เล่ารวมว่าการตั้งรกรากเพิ่งเริ่มหลังสงครามโลกนะคร้าบ
เพราะผู้ใช้แรงงานญี่ปุ่นที่ได้มาทำไร่อ้อยในสมัยก่อนนั้น ส่วนใหญ่มักจะติดใจและตั้งรกรากใช้ชีวิตอยู่กันต่อเลย ไม่กลับบ้านจ้าา ผู้อพยพคนใหม่ ๆ ก็เลยตามกันมาเรื่อย ๆ
ถึงแม้ว่าเกาะฮาวายจะอยู่ภายใต้ประเทศสหรัฐอเมริกาก็ตามที
แต่ดูเหมือนอิทธิพลและวัฒนธรรมของชาวญี่ปุ่น จะถูกผสมผสานได้ดีกว่า
(แน่นอนว่า มันก็มีกลุ่มคนอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่น ที่ย้ายเข้ามาอยู่ในฮาวายก็เยอะแยะไป)
คนญี่ปุ่นเองก็มีความหนักแน่นในวัฒนธรรมของตัวเองอยู่แล้ว
ทำให้การอพยพของชาวญี่ปุ่นที่เข้ามาใหม่ ก็ถูกต้อนรับจากชาวญี่ปุ่นที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานก่อนเรียบร้อยแล้ว (รวมไปถึงนักท่องเที่ยวญี่ปุ่นเอง ก็เช่นเดียวกัน)
อารมณ์ว่า เราจินตนาการคล้าย ๆ กับชาวญี่ปุ่นที่อาศัยในกรุงเทพ แล้วกระจุกตัวแน่น ๆ ในย่านพร้อมพงศ์ ทองหล่อ เอกมัย (ไม่แน่ใจว่าพอจะเทียบกันได้ไหม แห่ะ ๆ)
กลายเป็นว่า ชุมชนผู้อพยพที่มาตั้งรกรากก็มีส่วนให้วัฒนธรรมอาหารบนเกาะค่อย ๆ ผสมผสานกัน โดยเฉพาะเรื่องของอาหารเนี่ย เห็นภาพกันได้ชัดเลย (ไม่ต่างอะไรกับญี่ปุ่น ที่ซึมซับวัฒนธรรมตะวันตกกับอาหารแนว “โยโชคุ”)
แต่ต้องบอกว่าชาวจีนและโปรตุเกส ก็มีอิทธิพลในเชิงของการดัดแปลงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชาวฮาวายอยู่ไม่น้อยไปกว่าชาวญี่ปุ่นเลยนะ 🇨🇳 🇵🇹
(คหสต. ของเรา - แต่ที่เรารู้สึกว่าชาวฮาวายซึมซับวิถีชีวิตของชาวตะวันตกที่น้อยที่สุด…กลับเป็นเจ้าของประเทศ “ชาวอเมริกัน” เองนี่ละ เพราะจากการอ่านหลาย ๆ บทความ จะมีพูดถึงชาวอเมริกันแท้ ๆ เลย น้อยกว่า 3 ชนชาตินี้มาก)
— — — — — — — — — — — —
ไว้โพสต่อไปพวกเราจะหยิบพาเพื่อน ๆ ไปส่องกับอาหารชาวเกาะทางฝั่งหมู่เกาะแคริบเบียนและเฟรนช์โปลินีเซียกันบ้าง ว่าเค้ากินอะไรกันต่อ 😄😁
#Hawaiianfood
#อาหารฮาวาย
#PokeBowl
#InfoStory
แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม
สถานกงสุลใหญ่ญี่ปุ่น ณ โฮโนลูลู: ประวัติการอพยพปี 1868, 1881 และ 1885
Go Hawaiʻi: คำอธิบาย Poi, Laulau, Haupia และ Poke ในหัวข้อ Maʻemaʻe Toolkit หน้า 11 (2023)
-https://www.tasteofhome.com/.../hawaiian-food-and-local.../
-https://www.hawaiimagazine.com/20-hawaii-dishes-you-must.../
-https://www.foodandwine.com/.../7-things-you-need-know...
-https://thematter.co/entertainment/hawaii-mai-sus/10296
-https://www.hawaiianairlines.com/.../food.../origins-of-poke
- ช่อง Youtube “Munchies” รายการของ Chef Sheldon Simeon เป็นเชฟชาวฮาวาย
