เวลาที่เราไปทานร้านอาหารญี่ปุ่น เชื่อว่าเพื่อน ๆ น่าจะคุ้นเคยกับของตกแต่งหน้าร้านหรือบริเวณรอบร้านอาหาร (บ้างร้านก็มีข้างในด้วยนะ) 🤓🎌🎎
อย่างเช่น
- ผ้าม่านทรงสี่เหลี่ยมหน้าร้านอาหาร ที่ทำให้เราต้องแหวกมุดหัวเข้าร้าน (เหมือนโค้งคำนับเลย 55)
- โคมไฟกระดาษสีแดง ที่มักจะแขวนอยู่หน้าร้าน (โดยเฉพาะร้านอิซากายะ)
- แมวกวัก สุดยอดนิยมตั้งหน้าร้าน (โดยเฉพาะตรงแคชเชียร์) ว่าแต่…ค่านิยมแมวกวักนี่มันยังไงกันละ ?
งั้นวันนี้ พวกเรา InfoStory ขอพาเพื่อน ๆ ไปรับชมรับอ่านเรื่องราวสบายสมองกันสักนิดดีกว่า !

— — — — — — — — — — — — — — —
[ โนเรน (Noren 暖簾/のれん) ผ้าม่านผืนนี้…มีเรื่องราว ]
เพื่อน ๆ เคยสงสัยกันไหม ว่าร้านอาหารญี่ปุ่นเขานิยมแขวนผ้าม่านแบบนี้ไว้หน้าร้านกันทำไม ?
คำตอบที่ผุดขึ้นมาในหัว ก็แน่นอนละ.. ผ้าม่านนี้ก็เปรียบเสมือนป้ายบอกชื่อร้านใช่ไหมละ !?
ซึ่งก็.. ถูกต้องนะคร้าบบ ! (ถามเองตอบเองก็ได้นะ 555 🤣)
แต่นอกจากจะบอกชื่อร้านแล้วเนี่ย ยังมีความหมายที่เค้าจะสื่อเพิ่มเติมอีกซักเล็กน้อยกันด้วยนะ
- ถ้าผ้าโนเรนได้ถูกติดไว้หน้าร้านอาหาร ก็สื่อง่าย ๆ ว่า ร้านอาหารเปิดทำการแล้วนั่นเองคร้าบ
(แล้วเวลาที่ร้านปิด เจ้าของร้านก็จะมาเก็บผ้าม่านเข้าไปในร้าน)
- อีกแบบหนึ่งสำหรับผ้าม่านโนเรนขนาดใหญ่ที่ติดไว้รอบร้านอาหาร (กลางแจ้ง) ก็จะช่วยสร้างความเป็นส่วนตัวให้กับลูกค้าและช่วยบังแดดได้อีกด้วยนะ
- แต่ถ้าติดในร้านอาหารแล้ว จุดประสงค์หลัก ๆ ก็จะกั้นในส่วนของห้องน้ำและห้องครัว ออกจากพื้นที่รับประทานอาหาร อย่างน้อยก็ช่วยป้องกันควันจากการทำอาหารในส่วนของห้องครัว
- หรือเพื่อน ๆ น่าจะเคยสังเกตกันว่าร้านอาหารญี่ปุ่นหลาย ๆ ร้านเอง ก็ใช้การออกแบบง่าย ๆ โดยใช้ผ้าม่านโนเรนกั้นระหว่างโต๊ะอาหาร (ก็ดูส่วนตัวขึ้นมาทันที)
นอกจากร้านอาหารแล้ว ผ้าม่านโนเรนก็จะนิยมใช้ในโรงอาบน้ำหรือออนเซ็นกันอีกด้วยนะ หลัก ๆ เลยคือแบ่งโซนห้อง(อาบ)น้ำชาย-หญิงคร้าบ
(ไม่ใช่แค่โรงอาบน้ำนะ แต่ห้องน้ำในร้านอาหารญี่ปุ่นหรือห้างสรรพสินค้า ก็ยังใช้ผ้าม่านโนเรนในการบอกห้องน้ำชาย-หญิงอีกด้วยละ)
.
ประวัติสั้น ๆ ของเจ้าผ้าม่านโนเรนอันนี้ ว่ากันว่าเริ่มใช้งานมาตั้งแต่ในยุคนสมัยเอโดะ (ประมาณ ค.ศ. 1603) สมัยนั้นเค้าจะนิยมใช้เชือกเส้นเล็ก ๆ มาผูกติดกันเป็นผ้าม่าน
แต่พวกเราไปหาเรื่องราวมาอีก ก็พบว่า เอ้อ ! เจ้าโนเรนเนี่ย มันถูกคิดค้นมาตั้งแต่ยุคเฮอัง (ปี ค.ศ. 800) โดยสมัยนั้นใช้กันตามบ้านเรือนทั่วไปเลย ใช้เพื่อเพิ่มความอบอุ่นให้กับบ้านหรือห้องในฤดูหนาว (ประมาณว่าอย่างน้อยความร้อนก็ยังคงอบอวลอยู่ในห้องให้นานที่สุด)
เรียกได้ว่าเป็นหนึ่งในวิถีของชาวญี่ปุ่นมาตั้งนานแล้วละเนอะ
จนในเวลาต่อมา ผ้าม่านโนเรนจะเริ่มถูกนำมาใช้ในเชิงธุรกิจ(เป็นเสมือนป้ายบอกชื่อธุรกิจ)และในกลุ่มร้านอาหารให้ยุคเอโดะที่ได้กล่าวไป ซึ่งเขาจะเขียนโดยใช้ตัวอักษรคันจิ ซึ่งทำให้ดูสวยงามและกระชับพื้นที่
ปัจจุบันนี้เจ้าผ้าม่านโนเรนก็ไม่ได้มีหน้าที่เป็นแค่ผ้าม่านอีกต่อไปแล้ว
แต่..พวกเรามองว่า มันยังกลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์หรือหนึ่งในอุปกรณ์ตกแต่งร้านอย่างเต็มตัวไปเรียบร้อย
กล่าวคือ การออกแบบทั้งรูปร่างการดีไซน์ เพื่อให้ลูกค้าเข้าออกสะดวก การถ่ายทอดศิลปะหรืออารมณ์ของแบรนด์ โทนสี ภาพวาด.. ต่างต่างนานา ซึ่งจะแตกต่างไปจากสมัยก่อนที่เน้นแค่สื่อสารชื่อและโลโกของร้าน รวมไปถึงบอกเวลาเปิดทำการเนอะ
— — — — — — — — — — — — — — —
[ เช่นเดียวกับ โคมไฟกระดาษสีแดง (Akachōchin 赤提灯)... ว่าแต่ ทำไมถึงเจอตามร้านอิซากายะกันนะ ? ]
ต้องบอกว่าไม่ใช่แค่ร้านอิซากายะนะ
แต่ว่าเป็นร้านประเภทใดก็ได้ที่สามารถสร้างความรื่นเริงให้กับลูกค้าและมีราคาเข้าถึงง่าย
(รวมถึงเทศกาลต่าง ๆ ในญี่ปุ่นด้วยนะ)
ว่ากันว่าเจ้ารูปแบบของโคมไฟแบบนี้ ถูกคิดขึ้นในช่วงปี 1085 ซึ่งในสมัยก่อน ๆ นั้นเขาจะนิยมใช้ไม้ไผ่มาทำเป็นโคมไฟ แล้วใช้กระดาษจุดไฟข้างใน โดยเขาจะนำเจ้าโคมไฟที่มีขนาดเล็กนี้มาใช้เป็นไฟส่องสว่างภายในวัด
จนมาถึงในปัจจุบันที่เจ้าโคมไฟ Akachōchin ที่จะถูกนำมาใช้งานในร้านอาหารอิซากายะ หรือร้านที่จำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ตัวโคมกระดาษใส่หลอดไฟข้างใน ซึ่งไม่ได้ใช้ไฟจริง ๆ แล้วจ้า)
(Aka แปลว่า สีแดง)
เราว่า คล้าย ๆ กับโนเรนเลย
ปัจจุบันนี้ เจ้าโคมไฟกระดาษสีแดงเนี่ย ก็กลายเป็นเสมือนกับเครื่องมือทางการตลาดช่วยสร้างกิมมิคให้กับร้าน โดยจะมีการพิมพ์คำคมหรือสโลแกนที่ดูดึงดูดใจของลูกค้า
— — — — — — — — — — — — — — —
[ ทำไมคนญี่ปุ่นถึงได้เชื่อว่า ตุ๊กตาแมวกวัก (Maneki Neko) จะช่วยเพิ่มโชคลาภให้กับร้านค้า ? ]
เจ้าแมวกวักตัวนี้ ก็จะใช้มือกวักแค่ข้างเดียว (จริง ๆ เดี๋ยวนี้เราเห็น 2 ข้างก็มีนะ)
แล้วเพื่อน ๆ เคยสังเกตกันไหมว่า เจ้าแมวกวักตัวนี้ ส่วนใหญ่จะไม่มีหางนะ !
ว่าแต่เรื่องราวสั้น ๆ มันเป็นอย่างไรนะ ? (มี 2 เรื่องเล่าสั้น ๆ)
เรื่องราวที่ 1 ถูกเล่ากันมา เริ่มตั้งแต่สมัยเอโดะ (ยุคนี้เป็นยุคสมัยแห่งการรับสิ่งใหม่ ๆ จริงจริงแห่ะ)
มีชายชราคนหนึ่ง เขาเห็นแมวที่อยู่ในวัดมีท่าทางเหมือนจะกวักมือเรียกเขา เขาจึงเดินเข้าไปดู แล้วทันใดนั้นเอง…ก็เกิดเหตุฟ้าผ่า ! ลงตรงจุดที่ชายคนนั้นได้เดินออกมา (คือรอดตายเฉย !)
จากเหตุการณ์สุดวิสัยนี้ ทำให้ชายชราผู้นี้รู้สึกว่าเขาเป็นหนี้ชีวิตของแมวตัวนี้
เขาจึงบริจาคเงินจำนวนมากให้กับวัด และวัดนี้ก็เจริญรุ่งเรืองอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน
เรื่องราวที่ 2 ก็จะประมาณว่า มีหญิงชรายากจนที่คอยเลี้ยงแมวของเธอ
จนกระทั่งวันหนึ่งเธอแบกรับภาระการเลี้ยงดูแมวต่อไม่ไหว จึงนำไปปล่อยวัด เธอทุกข์ใจมาก เลยเก็บไปฝันเลยทีนี้… เธอฝันว่าแมวตัวนั้นมาเข้าฝัน แล้วบอกว่าให้สร้างรูปปั้นแมว(ตัวนี้)ขนาดเล็ก แล้วแมวตัวนี้จะช่วยหาเงินให้เธอ
หญิงชราทำตามปั้นตุ๊กตาแมวออกมาวางขาย แล้วก็ไม่น่าเชื่อว่าจะกลายเป็นที่นิยมของผู้คน จนเธอมีรายได้เพียงพอที่จะกลับไปพาแมวสุดรักของเธอกลับมาเลี้ยงได้อีกครั้ง
มาพูดถึงเรื่องความเชื่อที่เกิดจากการแปลความของเรื่องราวทั้ง 2 กันสักนิด
เรื่องที่ 1 - เรื่องแมว “กวัก” ช่วยชีวิตของชายชราคนนี้ได้ถูกเล่าไปต่อ จึงทำให้ผู้คนเชื่อว่าหากเรามีเจ้าแมวทำท่ากวักอยู่ก็จะช่วยให้โชคลาภและไล่สิ่งไม่ดีออกไปได้
เรื่องที่ 2 - เพราะผู้คนเริ่มเห็นว่าหญิงชราขายแค่ตุ๊กตาปั้นดินเหนียวรูปแมว(แต่เขาไม่ได้บอกว่าต้องทำท่ากวักมือเหมือนเรื่องแรกนะ) แล้วทำให้มีเงิน น้องแมว(กวัก) จึงกลายเป็นสัญลักษณ์แห่งการนำโชคที่ถูกเล่าต่อมาเรื่อย ๆ
ตรงนี้จึงทำให้เขาเชื่อเรื่องแมวกวักให้โชคลาภกันเรื่อย ๆ นั่นเองคร้าบ
กวักมือไหนดี ?
- กวักมือซ้าย = การงาน เรียกลูกค้า
- กวักมือขวา = ชูการเงิน เรียกโชคลาภ
- กวัก 2 ข้าง = ได้บัฟโชคจากทั้ง 2 อย่างด้านบน
สีที่น่าสนใจ ?
- สีทอง = เสริมเงินทองโชคลาภ
- สีดำ = ปกป้องภัยชั่วร้าย
- สีเขียว = ช่วยปกป้องคนในครอบครัวปลอดภัย
- สีขาว = ช่วยให้โชคดีมีชัย
- สีแดง = ช่วยเสริมพลังสุขภาพ
#ร้านอาหารญี่ปุ่น
#InfoStory
แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม
- หนังสือ Japan Eats!: An Explorer's Guide to Japanese Food เขียนโดย Betty Reynolds
- https://www.japan-experience.com/.../understanding.../noren
